Επιλέξτε έναν απο τους παρακάτω τίτλους για να μεταβείτε στο ανάλογο άρθρο:
Στο παρελθόν έχουν υπάρξει έντονες επιστημονκές αντιπαραθέσεις στο χώρο
της μελέτης της Συμπεριφοράς. Το ίδιο γίνεται και τώρα στο χώρο της
εκπαίδευσης των σκύλων.
Δυστυχώς, επειδή ήταν "κολλημένοι" με τη θεωρία τους και τις θέσεις τους, δεν μπόρεσαν να ενσωματώσουν τις νέες μαρτυρίες γύρω από άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την μάθηση. Ολόκληρος ο χώρος της ψυχολογίας υπόφερε για κάποιο διάστημα, και πολλοί εξέχοντες επιστήμονες και ερευνητές έχασαν τη "λάμψη" τους επειδή αρνήθηκαν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και να τα συνυπολογίσουν στις εργασίες τους.
Ήταν άσχημο και αχρείαστο. Χρειαζόμαστε πολλές οπτικές γωνίες για να καταλάβουμε με ακρίβεια για το "Πως μαθαίνουν τα Ζώα".
Τώρα γνωρίζουμε χωρίς αμφιβολία ότι πρέπει να συνυπολογίζουμε εσωτερικές διαδικασίες που επηρεάζουν τη διαδικασία της μάθησης. Χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες, μια πολύ σημαντική εσωτερική διαδικασία που επηρεάζει τη μάθηση είναι η αντίληψη του ζώου ως προς τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής (της αντίληψης) είναι γενετικά προγραμματισμένη.
Για παράδειγμα, οι άνθρωποι είναι προγραμματισμένοι να δίνουμε προσοχή και να καταλαβαίνουμε καλύτερα τον προφορικό λόγο. Αποκτούν αυτή την περίπλοκη ικανότητα σε πολύ μικρή ηλικία και χωρίς κάποια ειδική εκπαίδευση. Άλλα ζώα, σίγουρα, βρίσκουν την ανθρώπινη γλώσσα "γελοία".
Κάποια άλλα ζώα είναι "προγραμματισμένα" να καταλαβαίνουν καλύτερα και ευκολότερα διαφορετικά ερεθίσματα και πληροφορίες του περιβάλλοντος.
Για τα σκυλιά, είναι πολύ πιθανόν να προσέχουν ιδιαίτερα την ιεραρχία εντός μιας κοινωνικής ομάδας και είναι ευαίσθητα σε σημάδια που υποδηλώνουν αρχηγία, έντονη προσωπικότητα, επερχόμενος κίνδυνος κ.λ.π. Τα σημάδια αυτά δεν είναι απαραίτητα τα ίδια με αυτά των ανθρώπων. Εμείς, για παράδειγμα, λέμε ότι είναι γελοίο να εξηγούμε την τάση του σκυλιού να κοιμάται στο κρεβάτι ως πληροφορία σχετικά με την θέση του και το ρόλο του στην ομάδα. Βεβαίως, όπως υποστηρίζουν κάποιοι άλλοι, υπάρχουν ενδείξεις ότι γίνεται σκόπιμα και βεβαίως εξαρτάται από την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του σκύλου. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς "σκεπτόμαστε" ένα πράγμα και το σκυλί μπορεί να "σκέπτεται" κάποιο άλλο.
Ο μόνος τρόπος για να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τι ένα σκυλί "σκέπτεται" , είναι να παρακολουθήσουμε προσεκτικά, να "χειριζόμαστε" το περιβάλλον με συγκεκριμένους τρόπους και τότε να δούμε αν υπάρχει κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά του σκύλου.
Στις σχολές των εκπαιδευτών του StarDogs Positive Training σε Ελλάδακαι εξωτερικό διεξάγουμε διάφορες τέτοιες εργασίες. Τα αποτελέσματα δεν είναι οριστικά (μιας και οι συνθήκες των εργασιών δεν έχουν την επιστημονική αυστηρότητα) αλλά απλώς ενδεικτικά.
Με αυτό τον τρόπο όμως γίνονται οι πρόοδοι στην εκπαίδευση ζώων και σε υψηλότερο επίπεδο στην επιστήμη και είναι μεγάλο λάθος να "προσκολληθούμε" αποκλειστικά σε ένα μόνο τρόπο προσέγγισης της μάθησης των ζώων.
Μερικοί εκπαιδευτές "γκουρού" λένε ότι "Ένας Εκπαιδευτής θα πρέπει να αποφασίσει από ποια άποψη θα βλέπει το θέμα της εκπαίδευσης των σκύλων- μεταξύ του Operant Conditioning και της Ηθολογίας (ethology). Αυτό κατά την γνώμη μου και την εμπειρία μου είναι λάθος και αντανακλά μεγάλη παρεξήγηση της επιστημονικής μελέτης της συμπεριφοράς.. Κάποιος, κατά τους επιστήμονες, δεν "αποφασίζει" ποια πληροφορία θα υιοθετήσει ή "ποια θα αρνηθεί να πιστέψει".
Γιάννης Αραχωβίτης
↑back
Το μάσημα ως διασκέδαση για το σκυλί; Αυτό μπορεί , αρχικά, να ακούγεται λίγο περίεργα αλλά στην πραγματικότητα είναι μια σπουδαία απασχόληση / "θεραπεία" που είναι πράγματι διασκεδαστική για το σκυλί, εύκολο να εφαρμοστεί και έχει και πολλά παράπλευρα "κέρδη".
Πάντα να θυμάστε: ενώ εσείς γνωρίζετε τι θέλετε να κάνει το σκυλί σας , αυτό δεν έχει την παραμικρή ιδέα (στην αρχή) γύρω από τα σχέδιά σας και τους στόχους σας. Και ούτε εσείς μπορείτε να του το εξηγήσετε , μιας και τα σκυλιά δεν καταλαβαίνουν την ανθρώπινη γλώσσα, αλλά ούτε και οι άνθρωποι την σκυλίσια.
Σκεφτείτε για ένα λεπτό πως θα νοιώθατε, αν βρισκόσασταν μόνος σε μια ξένη χώρα. Δεν μιλάτε την γλώσσα και κάποιος (ένας ντόπιος) προσπαθεί να σας πει να κάνετε κάτι. Τι θα σας έκανε να νοιώσετε καλύτερα: κάποιος που συνεχίζει να σας μιλάει χωρίς παύση, σας γραπώνει από τα χέρια και σας τραβολογάει εδώ και εκεί, σχετικά χαλαρά στην αρχή αλλά όλο και πιο βίαια στην συνέχεια γιατί εσείς συνεχίζεται να μην καταλαβαίνεται τι θέλει; 'H ένας ευγενικός διερμηνέας που θα σας βοηθήσει να καταλάβετε με ηρεμία και βήμα - βήμα; Το δεύτερο φυσικά θα το εκτιμούσατε δεόντως. Να είσαστε σίγουρος ότι και το σκυλί σας νοιώθει το ίδιο στον κόσμο μας.
Με ένα παιχνίδι, μια λιχουδιά στο χέρι σας, μπορείτε να οδηγήσετε το σκυλί σας στην θέση που το θέλετε. Αυτός είναι ένας εύκολος τρόπος να πετύχετε κάτι για αρχή. Αν όμως η επικοινωνία με τα ζώα, καθώς και η ψυχολογία τους, σας "ερεθίζει", τότε να μάθετε τα μυστικά της εκπαίδευσης ζώων με την καθοδήγηση ενός φιλόζωου θετικού εκπαιδευτή σκύλων που έχει πλήρη γνώση του πως τα σκυλιά μαθαίνουν ευχάριστα και καλύτερα. Υπάρχουν τεχνικές που βοηθούν το σκυλί να ακονίζει το μυαλό του και από μόνο του να βρίσκει και να καταλαβαίνει αυτό που θέλουμε να του μάθουμε.
Ανεξάρτητα από την εκπαιδευτική σας ικανότητα, πάντοτε φροντίστε να κρατάτε τις απαιτήσεις σας απλές και μικρές στην αρχή. Μην περιμένετε θαύματα να συμβούν σε μια μέρα. Απεναντίας επιβραβεύσετε κάθε μικρή βελτίωση, κάθε βηματάκι προς το τελικό αποτέλεσμα. ↑back
My personal experience: Ero Merkati Positive dog trainer
Leon, is a german shepard, who at age 3 ½ months,experienced a very traumatic encounter. While walking with kim his mother/owner, on a leash, leon was attacked by a very big and aggressive dog. Thankfully, a good samaritan’s quick thinking saved leon’s life. However, poor leon was left with a lot of fear that turned into aggression. For example, every time kim took leon for a walk on a leash, and, another dog would go by, leon would go crazy. And kim could not control him. To top it off leon could not bare to go thru his apartment’s main entrance. Kim could not take leon’s aggression anymore, the uncontrollable barking and behavior not only upset kim and her 2 small children, but, also disturbed everyone in the their apartment building.
The next time i went to visit leon and kim, we used treats and as we left the apartment to go on the elevator, i started giving leon treats along with positive words in a very calm way. In order to take his mind of his usual feelings he was accustomed to experiencing. This seemed to work for leon. On our walk every time we saw a dog on a leash from far away, i would start giving him treats along with kind positive words, in a calm voice. This seemed to also work for leon. on the way into the apartment building, i noticed a floor length mirror. So every time leon would see his reflection he would think it was another dog. I decided to keep him in the front entrance, i sat on the first step of the stairs. i continued to give him treats , along with talking calmly and positively. I started to stroke leon from head to tail in a very gentle manner, along with rubbing his chest and stomach area. Leon reacted by lying down and relaxing in the area that used to really upset him. I continued to visit leon everyday, and followed the same routine for a period of 10 days. by this time leon over came his fear of the mirror, the elevator, and building in general. Regarding his aggression with other dogs on leashes, i brought my own dog/helper “frosty”. Frosty is a very calm and friendly dog. We started out slowly by walking past leon on a leash with kim approximately 30 ft. away. While all the time kim was feeding leon treats. Frosty and i would get closer and closer walking by leon and kim everyday. Then it happened, one particular session frosty and i met at leon’s and kim’s house and all four of us went for a long walk, all the while leon receiving treats and positive reinforcement. Since this time leon has been nothing but a loving non aggressive dog and kim is not stressed out anymore regarding leon. ↑back
Μια μέρα όμως ,όπως γυρίζετε στο σπίτι ανακαλύπτετε πως το ήρεμο σκυλάκι σας δεν είναι και τόσο ήρεμο…οι σκανταλιές έρχονται η μία πίσω από την άλλη και ως δια μαγείας τα συννεφάκια των ήρεμων ημερών αρχίζουν να διαλύονται… «Πού πήγε η παντόφλα? Τί νερά είναι αυτά? Αυτά τα πούπουλα πώς βρέθηκαν στο σαλόνι? Ωχ πάει το χαλί! Τί τρύπες είναι αυτές? Αμάν, πάνε οι ζαρντινιέρες.....» και ένα σωρό ακόμη αταξίες που φυσικά ο μικρός σας ταραξίας το κάνει όχι από κακία αλλά ακριβώς επειδή δεν είναι άνθρωπος. Είναι σκύλος με ένστικτα και συμπεριφορές που γι αυτόν είναι απόλυτα φυσιολογικές και σίγουρα ένα μασημένο παπούτσι τον κάνει πολύ περήφανο!!! Εσείς όμως αντιδράτε… «Τι είναι αυτά? Πάλι εδώ τα έκανες? Τι σου χω πει? ΜΗ!! ΟΧΙ! ΑΣΤΟ!!ΚΑΤΩ!!!ΦΥΓΕ.!! ΕΛΑ!! ΗΡΕΜΑ!!»…το αγγελούδι σας, σας κοιτάει σαν χαμένο κι εσείς βράζετε από το κακό σας και αναρωτιέστε τι στο καλό θα γίνει με αυτό το σκυλί και για πόσο ακόμα θα ξελαρυγγιάζεστε .Κάπως έτσι ξεκινάνε τα ζόρια…
Ίσως η τιμωρία ή ο συνεχής περιορισμός του σκύλου σας να είναι κάποιες από τις λύσεις που προσπαθήσατε να εφαρμόσετε.. Ίσως να ακούσατε ή να διαβάσατε κάπου πως πρέπει να του «ρίξετε και καμία» για να μην «σας πάρει τον αέρα» ,για να του δείξετε «ποιος είναι το αφεντικό» καθώς θέλει να «περνάει συνέχεια το δικό του». Σύντομα όμως θα διαπιστώσετε πως αυτές οι μέθοδοι δεν οδηγούν σε καμία περίπτωση σε θετικό αποτέλεσμα αλλά αντιθέτως χειροτερεύουν την κατάσταση. Ο φίλος σας κατά πάσα πιθανότητα θα αρχίσει να σας φοβάται, να σας αποφεύγει, σε καμία περίπτωση δεν θα σας ακούει και ίσως κάποια στιγμή θα θελήσει να αμυνθεί και να υπερασπιστεί τον εαυτό του με το μόνο όπλο που διαθέτει ,τα δόντια του…
Είναι στο χέρι σας να μην αφήσετε τα μικροπροβληματάκια να καταλήξουν σε δυσάρεστα για εσάς ή το σκυλάκι σας γεγονότα. Έχετε ήδη προνοήσει το φιλαράκι σας να έχει ένα μπολάκι για φαγητό και νερό , ένα χώρο για να κοιμάται ,έναν κτηνίατρο για να φροντίζει την υγεία του. Προνοήστε μαζί με τα παραπάνω να τον φέρετε όσο το δυνατό πιο νωρίς σε επαφή με τη μέθοδο της θετικής εκπαίδευσης μέσω κάποιου θετικού εκπαιδευτή .Εκείνος θα σας μάθει τεχνικές και τρόπους αντιμετώπισης του τετράποδου συγκατοίκου σας. Μην αφήσετε να αναπτυχθούν δυσάρεστες συνήθειες . Προετοιμάστε τον εαυτό σας αλλά κυρίως το σκύλο για όλες τις πιθανές καταστάσεις της κοινής ζωής σας. Ο θετικός εκπαιδευτής είναι επιστημονικά καταρτισμένος επαγγελματίας ,γεμάτος αγάπη για τα σκυλάκια μας και προπαντός ενάντια σε κάθε μορφή βίας είτε σωματικής είτε ψυχολογικής. Γνωρίζει ψυχολογία και συμπεριφεριολογία του σκύλου και είναι σίγουρο πως θα συμμεριστεί απόλυτα οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζετε και θα σας βοηθήσει να το μηδενίσετε .Η εικόνα του ήρεμου ,υπάκουου και πιστού φίλου μπορεί με τη σωστή καθοδήγησή και με τη δική σας προσπάθεια να γίνει μια πραγματικότητα. Θα σας δοθεί η ευκαιρία να αναπτύξετε μια ισορροπημένη σχέση και θα μπορέσετε να βοηθήσετε το σκύλο σας να αναπτύξει εκείνες τις συμπεριφορές που εσείς θέλετε και θεωρείτε σωστές. Μέσα από μια διαδικασία που σε καμία περίπτωση δε σας αφήνει αμέτοχο και βασικά χωρίς να αποχωριστείτε καθόλου το φιλαράκι σας, αφού η εκπαίδευση θα γίνεται στο δικό σας οικείο χώρο, θα αποκτήσετε γνώσεις στο θέμα συμπεριφοράς , θα αναπτύξετε δεξιότητες και ικανότητες να χειρίζεστε τη δική σας στάση επηρεάζοντας πάντα θετικά αυτή του σκύλου σας.
Δώστε την ευκαιρία στον εαυτό σας να νιώσετε περήφανος «γονιός» ,γαλήνιος «ιδιοκτήτης» και πάνω απ΄ όλα υπεύθυνος «άνθρωπος».Δώστε την ευκαιρία στο φίλο σας να ζήσει μια χαρούμενη σκυλίσια ζωή .Να είστε σίγουροι πως θα σας το ανταποδίδει κάθε μέρα!!!! ↑back
Ένας Εκτροφέας σκύλων (με κεφαλαίο Ε) είναι κάποιος που διψάει για γνώση και ποτέ δεν τα ξέρει όλα. Είναι κάποιος που "μάχεται" με αποφάσεις συνείδησης, βολικότητας και αφοσίωσης.
Ένας Εκτροφέας είναι κάποιος που θυσιάζει το προσωπικό όφελος, χρήματα, χρόνο, φιλίες, ακριβά έπιπλα και χαλιά.
Εγκαταλείπει όνειρα ενός μακρινού , πολυτελούς ταξιδιού με κρουαζερόπλιο για να βρεθεί στο σόου με τα σκυλιά του
Ένας Εκτροφέας μένει ξάγρυπνος αλλά ποτέ χωρίς καφέ, σχεδιάζοντας το επόμενο "ζευγάρωμα", παρακολουθώντας με αγωνία μια γέννα και μετά κάθε κλάμα, φτέρνισμα κ.λ.π. νεογέννητων κουταβιών.
Ένας Εκτροφέας δεν πάει σε μια ταβέρνα για δείπνο γιατί πρέπει να μείνει σπίτι να ταΐσει τα μωρά (κουτάβια) στις 20.00.
Αδιαφορεί για τα υγρά της γέννας και βάζει το στόμα του στο στόμα του νεογέννητου κουταβιού για να του δώσει το "φιλί της ζωής", δίνοντας πράγματι πνοή ζωής στο μικροσκοπικό, αβοήθητο πλάσμα που μπορεί να είναι η αποκορύφωση μιας ζωής γεμάτης όνειρα.
Η αγκαλιά ενός Εκτροφέα είναι ένα υπέροχο μέρος όπου γενιές περήφανων και ευγενικών πρωταθλητών κοιμήθηκαν.
Ενός Εκτροφέα η πλάτη και τα γόνατα πάσχουν συνήθως από αρθρητικά από το πολύ σκύψιμο και κάθισμα στο πλάι της "φωλιάς" της γέννας αλλά είναι αρκετά δυνατά για να δείξουν τα κουτάβια στον επόμενο διαγωνισμό της ράτσας.>
Οι ώμοι ενός Εκτροφέα είναι κυρτοί και φορτωμένοι από τις "λασπολογίες" ανταγωνιστών αλλά αρκετά φαρδείς και δυνατοί να υποστηρίξουν το βάρος χιλιάδων ηττών και μερόνυχτων αγωνίας. Τα χέρια του Εκτροφέα πάντα ικανά να σφουγγαρίσουν, να κρατήσουν μια αγκαλιά από κουτάβια, ή να βοηθήσουν τον νέο "γονέα" του κουταβιού.
Ενός Εκτροφέα τα αυτιά είναι περίεργα πράγματα, κάποιες φορές κόκκινα - από αυτά που ακούνε- ή περίεργα στο σχήμα- από την πίεση του ακουστικού του τηλεφώνου από τις ατελείωτες ώρες ομιλίας με μελλοντικούς "γονείς" κουταβιών, συχνά "κουφά" στην κακοπροαίρετη κριτική, πάντοτε όμως ευαίσθητα στο παραμικρό κλαψούρισμα ενός άρρωστου .κουταβιού.
Τα μάτια ενός Εκτροφέα είναι θολωμένα από την έρευνα και το διάβασμα των γραμμών εκτροφής και μερικές φορές δεν βλέπει τα λάθη στα δικά του σκυλιά, αλλά είναι πάντα τόσο προσεκτικά στα λάθη κατά τους διαγωνισμούς και πάντα ψάχνουν για το τέλειο σκυλί της ράτσας.
Το μυαλό του Εκτροφέα δεν θυμάται τόσο καλά τα πρόσωπα αλλά μπορεί να θυμηθεί τα Pedigree των σκύλων γρηγορότερα και από ένα κομπιούτερ. Είναι τόσο φορτωμένο με γνώση που καμιά φορά καίει και καμιά ασφάλεια. Αρχειοθετεί χιλιάδες σκύλους με καλό σκελετό, ωραία αυτιά και κεφάλια και κρύβει στην καρδιά του τις αποτυχίες και αυτά που δεν βγήκαν όπως θα προσδοκούσε.
Η καρδιά ενός Εκτροφέα συχνά είναι ραγισμένη αλλά κτυπά δυνατά με την ελπίδα πάντα ζωντανή και είναι πάντα στο σωστό μέρος!
Α! Ναι, βεβαίως, υπάρχουν εκτροφείς και Εκτροφείς. ↑back
Τα κουτάβια που μεγαλώνουν περιβαλλόμενα από το δικό τους είδος, σταδιακά μαθαίνουν να αποκτούν τον αυτοέλεγχο που θα χρειαστούν ως ενήλικες. Και μαθαίνουν τόσο καλά! Ως ενήλικες έχουν αποκτήσει όλον τον αυτοέλεγχο που απαιτείται για να επιβιώσουν. Πρέπει να μάθουμε να μεγαλώνουμε τα κουτάβια με τρόπο όμοιο με αυτόν που θα είχαν αν τα μεγάλωναν φυσιολογικά, άλλα σκυλιά από τη στιγμή της γέννησης μέχρι την ενηλικίωση.
Το πρώτο και κύριο λάθος που κάνουμε ως ιδιοκτήτες κουταβιών, είναι να θέτουμε τις προσδοκίες και τις απαιτήσεις μας για το κουτάβι τόσο ψηλά που με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να τις ικανοποιήσει το κουτάβι. Στη φύση και όπου τα σκυλιά επιτρέπεται να μεγαλώνουν φυσιολογικά σε μια αγέλη, μαθαίνουν τον αυτοέλεγχο πολύ σταδιακά. Μέχρι να γίνουν περίπου 16-20 εβδομάδων, έχουν αυτό που ονομά-ζουμε «κουταβίσια άδεια». Μοιάζουν να επιδεικνύουν την άδεια τους σε όλα τα σκυλιά και να λένε: «Χα, χα, χα, δεν μπορείς να με πιάσεις – επειδή έχω κουταβίσια άδεια! Συχνά βλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο τα κουτάβια εκμεταλλεύονται αυτή την άδεια. Ενοχλούν τα ενήλικα σκυλιά, και μπορούμε σχεδόν να δούμε ξεκάθαρα αυτή τη σκανταλιάρικη σπίθα στα μάτια τους. Τα ενήλικα σκυλιά αφήνουν τα κουτάβια να συνεχίζουν τα καμώματά τους με απίστευτη υπομονή κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Σε ηλικία 16-20 εβδομάδων, η κουταβίσια άδεια ετοιμάζεται να λήξει. Τώρα πια, τα κουτάβια σταδιακά πρέπει να μάθουν να ελέγχουν τον εαυτό τους καλύτερα και να συμπεριφέρονται πιο ευγενικά. Θα συνεχίσουν ακόμη να συγχωρούνται για τα πολλά λάθη τους – άλλωστε, δεν είναι ακόμη ενήλικες. Η ενηλικίωση θα έρθει φυσιολογικά με τον χρόνο και τις εμπειρίες.
Μπορεί να προκαλεί σύγχυση το ότι το κουτάβι περνάει από το ένα στάδιο της ανάπτυξης σε ένα άλλο μέσα σε μόλις λίγες ημέρες, όμως, πρέπει να θυμόμαστε ότι περνάνε από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση σε λιγότερο από 2 χρόνια. Αντίθετα, οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε 20 χρόνια προτού να αποκαλούμαστε ενήλικες – ενώ κάποιοι χρειάζονται ακόμη περισσότερο χρόνο από αυτά τα 20 χρόνια.
Μόλις η περίοδος κουταβιού περάσει, σε ηλικία περίπου 4 – 4,5 μηνών, αρχίζει η εφηβεία. Αποτελείται από διάφορα στάδια και διαρκεί μέχρι περίπου την ηλικία των 2 ετών. Μερικές φορές παίρνει περισσότερο χρόνο, κι άλλες πάλι, λιγότερο. Τα νερά σκυλιά είναι σαν τους νεαρούς ανθρώπους:
Τους αρέσει η δράση και η ταχύτητα
Πλήττουν εύκολα όταν δεν συμβαίνει τίποτε.
Δεν έχουν κανέναν αυτοέλεγχο.
Δεν μπορούν να ελέγξουν τον εαυτό τους όταν συμβαίνει κάτι συναρπαστικό. Όπως τα παιδιά που βλέπουν ένα πυροτέχνημα ή τα σκυλιά που μυρίζουν ένα κουνέλι.
Η ικανότητά τους να συγκεντρωθούν για μεγάλο διάστημα είναι μικρή. Ενώ τα παιδιά «ξεχνάνε» να έρθουν σπίτι αμέσως μετά το σχολείο, ο σκύλος ξεχνάει τι του ζητήσατε να κάνει πριν από 10 δευτερόλεπτα. Προτιμούν να βρίσκονται με άλλους της ίδιας ηλικίας ή με τα ίδια ενδιαφέροντα.
Προτιμούν να παίζουν από το να κάνουν άλλα πράγματα.
Θεωρούν το «στρίμωγμα» ανιαρό και αυτό στερεί τη διασκέδαση από τη μάθηση. Τα νεαρά σκυλιά χρειάζονται εκπαίδευση, όμως σε μικρά και διασκεδαστικά μαθήματα ώστε να μπορούν να μείνουν συγκεντρωμένα και να μην τη βαριούνται. Οι ανάγκες τους για δραστηριότητες μπορούν να καλυφθούν με σύντομα και εύκολα μαθήματα εκπαίδευσης, π.χ. «κάτσε», «έλα», «ξάπλα», κλπ., με περιπάτους στο δάσος ή στο δρόμο, με το να είναι με άλλα σκυλιά και να μπορούν να παίξουν χωρίς να είναι δεμένα με το λουρί, κλπ.
Σταδιακά χρειάζεται να μάθουν τον αυτοέλεγχο, αλλά σε μικρές ποσότητες κάθε φορά. Γι’ αυτό, κάνουμε τα πράγματα κλιμακωτά, π.χ. περιμένουμε ο σκύλος μας να παραμείνει σταδιακά περισσότερο σε ασκήσεις όπως «κάτσε-μείνε» - 2 δευτερόλεπτα, 5 δευτερόλεπτα, 10 δευτερόλεπτα, κλπ.
Να σκέφτεστε όταν ο σκύλος χάνει την συγκέντρωσή του – αφήστε τον να κάνει ένα διάλειμμα για να ανακτήσει τη συγκέντρωσή του, βοηθήστε τον να συνεχίσει την εκπαίδευση.
Αφήστε τον έφηβο σκύλο να συναντήσει άλλους σκύλους – ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ!
Αποφύγετε τα μαθήματα εκπαίδευσης που διαρκούν πολύ, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες ασκήσεις ξανά και ξανά, την τιμωρία, κλπ., ώστε ο σκύλος σας να μην κουράζεται και να μην πλήττει με την εκπαίδευση.
Κοινωνικοποίηση – Η κοινωνική εκπαίδευση με ανθρώπους και ζώα είναι σημαντική. Μάθετε στον σκύλο να αντεπεξέρχεται σε όλα τα είδη καταστάσεων σε διαφορετικό είδος περιβάλλοντος.
Εφαρμόστε διασκεδαστικές δραστηριότητες, όπως τρικ, επαναφορά αντικειμένου, ψάξιμο, ιχνηλασία, κλπ.
Πρέπει να θυμόμαστε ότι τα σκυλιά είναι κοινωνικά όντα που χρειάζονται να μάθουν την επικοινωνία, την ευγενική συμπεριφορά και τον αυτοέλεγχο. Διαφορετικά, η ζωή ως μέλος μιας αγέλης θα γίνει τελείως αβάσταχτη. Και μαθαίνουν, λίγο-λίγο, όπως ακριβώς και τα ανθρώπινα όντα κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και της εφηβείας. Ποιος έχει δει ποτέ ένα 4χρονο ή 6χρονο παιδί να έχει αυτοέλεγχο; Όταν το 4χρονο παιδί βρίσκεται σε κατάσταση υστερίας, δεν υπάρχει λόγος να προσπαθή-σουμε καν να το λογικέψουμε. Το ίδιο ισχύει και για ένα 6χρονο παιδί. Το να προσπαθήσουμε να τους μάθουμε κάτι κατά τη διάρκεια της κατάστασης υστερίας, είναι ανώφελο. Πραγματικά, χρειάζεται πρώτα απ’ όλα, να τα ηρεμήσουμε – προτού δοκιμάσουμε να τους μάθουμε οτιδήποτε.
Όταν οι ιδιοκτήτες σκύλων έρχονται στα μαθήματα με ένα νεαρό σκυλί, ένα «εξάχρονο», αυτός ο σκύλος εξιτάρεται πολύ εύκολα – εξαιτίας νέων σκυλιών, νέου χώρου, μιας νέας κατάστασης, κλπ. Την ίδια ώρα, το μάθημα απαιτεί από τον σκύλο και τον ιδιοκτήτη να ακολουθούν ένα αυστηρό πρόγραμμα ασκήσεων, και επιπλέον, το πρόγραμμα διαρκεί υπερβολικά για ένα νεαρό σκύλο. Φυσικά, το «εξάχρονο» θα εκνευριστεί και θα φτάσει μέχρι και σε κατάσταση υστερίας. Πολλοί, πολλοί ιδιοκτήτες σκύλων εγκαταλείπουν τα μαθήματα επειδή τα σκυλιά τους είναι παρορμητικά, ενθουσιώδη και σχεδόν υστερικά. Δεν είναι «τρελά», όπως λένε στους ιδιοκτήτες, όμως το επίπεδο στρες τους βρίσκεται στο μάξιμουμ και το επίπεδο αυτοελέγχου τους στο μίνιμουμ. Και είναι φυσικό! Επειδή, δεν έχουν μάθει ποτέ πριν πώς να αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους καταστάσεις. Αυτό είναι μια σίγουρη αποτυχία.
Η χρήση της σωματικής βίας ή του ψυχολογικού εξαναγκασμού για να κάνουμε τον σκύλο να δώσει την προσοχή του σε μια τέτοια κατάσταση είναι απίθανο να βελτιώσει τον σκύλο. Αντίθετα, αν ο σκύλος δεν ήταν ήδη σε κατάσταση υστερίας, θα βρεθεί σε αυτή την κατάσταση αν χρησιμοποιήσουμε βία και δυσάρεστα πράγματα. Δεν είναι η θέση μας να δυσκολεύουμε τις απαιτήσεις μας από τον σκύλο μας. Αν ο σκύλος δεν μπορεί να αντεπεξέλθει σε μια κατάσταση, τότε απλά, δεν μπορεί να το κάνει. Μπορούμε να προλάβουμε τον σκύλο μας να έρθει σε κατάσταση υστερίας, με το να μάθουμε να τον παρατηρούμε, αυτόν και τη συναισθη-ματική του κατάσταση, να μάθουμε να βλέπουμε πότε η θερμοκρασία ανεβαίνει και να σταματούμε αυτό που κάνουμε προτού ο σκύλος φτάσει στο βαθμό στρες και ενθουσιασμού όπου δεν μπορεί πλέον να επικοινωνήσει και να μάθει.
Η έγκαιρη παρέμβαση είναι η λέξη-κλειδί. Η παρέμβαση μπορεί να είναι ένα από τα εξής:
Σταματήστε την εκπαίδευση.
Ενεργήστε λιγότερο απειλητικά εσείς οι ίδιοι
Αφήστε τον σκύλο να αλλάξει τη θέση του από την οποία βρίσκεται, π.χ. από ξαπλωμένος ή όρθιος να βρεθεί στην «ουδέτερη» και όχι ενεργητική στάση του «κάτσε».
Κρατάτε το λουρί χαλαρό – πρέπει να είναι τόσο χαλαρό ώστε να κρέμεται, διαφορετικά, το σκυλί θα νιώθει την πίεση του λουριού. Να θυμάστε ότι ένα σφιχτό λουρί είναι ο γρηγορότερος τρόπος για να ανεβάσετε το βαθμό επιθετικότητας.
Μην παλεύετε με τον σκύλο. Παραμείνετε ήρεμοι και διατηρήστε τον αυτοέλεγχό σας. Πώς θα μάθει ο σκύλος τον αυτοέλεγχο αν εσείς δεν δώσετε το καλό παράδειγμα;
Ο νεαρός σκύλος βρίσκεται σε μια μεταβατική βάση, και πρέπει να γίνουν πολλοί έλεγχοι και πολλές εξερευνήσεις. Αφήστε τον σκύλο να εξερευνήσει. Αφήστε το να πάρει μια γεύση από τη ζωή και αφήστε τον να τσεκάρει τα πράγματα. Είναι τελείως ακίνδυνο. Πρέπει να έχουμε όρια, όμως, βεβαιωθείτε ότι αυτά δεν τίθενται με τρόπο που ο σκύλος να είναι φυλακισμένος χωρίς ελευθερία να κινείται και να είναι ενεργητικός και να βρίσκει την άκρη μόνος του. Αν γίνει δύσκολος, αυτό που λέμε ξεροκέφαλος ή αψίθυμος, δεν είναι επειδή έχει σχεδιάσει να αναλάβει την ηγεσία ή να γίνει ο κυρίαρχος σκύλος, αλλά μάλλον, να εξερευνήσει και να ανακαλύψει πώς λειτουργούν τα πάντα. Ένας νεαρός σκύλος δεν θα γίνει αρχικός, ούτε καν που τον απασχολεί αυτό. Όμως, έχει την τάση να τσεκάρει τα πράγματα για να δει τις μορφές αντιδράσεων που θα δεχτεί αν το ξανασκεφτεί αργότερα. Μην αντιδράτε υπερβολικά! Το να γυρίσετε την πλάτη σας στον σκύλο και να τον αγνοήσετε, αρκεί – και θα λέει, σαν πράξη, πολλές περισσότερες λέξεις από ότι θα λέγατε αν του μιλούσατε. Ο ενήλικος σκύλος θα έκανε ακριβώς το ίδιο στον έφηβο σκύλο – θα του γυρνούσε την πλάτη και θα τον αγνοούσε.
Υπό καμία συνθήκη μην προβαίνετε σε σωματική τιμωρία προς τον σκύλο. Αποφύγετε τη σωματική δυσφορία όπως, π.χ. να τον αρπάξετε από το λαιμό και να τον κουνήσετε πέρα-δώθε, να τον αρπάξετε από τα μάγουλα όταν σας κοιτάζει στα μάτια, ή οποιαδήποτε άλλη βάναυση κι εκφοβιστική μέθοδο τιμωρίας. Παρατηρήστε το τι κάνουν τα ενήλικα σκυλιά με αυτοπεποίθηση, και αντιγράψτε το. Τα ενήλικα σκυλιά δίνουν στον έφηβο σκύλο να καταλάβει χωρίς να γίνουν βίαια – γυρίζουν την πλάτη τους και απομακρύνονται. Μπορεί να «φωνάξουν», όμως, δεν κάνουν τίποτε περισσότερο.
Γρυλίζει ο σκύλος σας; Υπέροχα! Αυτό σημαίνει ότι δεν τον έχετε τρομάξει ώστε να γίνει παθητικός και έτσι, έχει διατηρήσει ένα φυσιολογικό μέρος του τρόπου που έχει να επικοινωνεί. Το γρύλισμα δεν είναι επικίνδυνο, είναι απλά ένας τρόπος να ενημερώσει τους άλλους ότι αισθάνεται άβολα.
Ήταν κάτι που κάνατε εσείς αυτό που προκάλεσε τον σκύλο; Προκλήσεις μπορεί να είναι –μεταξύ άλλων- τα εξής: το τράβηγμα του λουριού, φωνές και μαλώματα, άρπαγμα του σκύλου από το λαιμό, σπρώξιμο του σκύλου, τσίμπημα του σκύλου, αφαίρεση του φαγητού από τον σκύλο, ενόχληση του σκύλου στον ύπνο του ή όταν αναπαύεται, δόσιμο εντολών με άγρια φωνή, υπερβολικές απαιτήσεις από τον σκύλο, κράτημα του σκύλου σφιχτά, απότομο τίναγμα του λουριού, σκύψιμο πάνω από τον σκύλο και περπάτημα απευθείας πάνω σε ένα σκύλο που είναι δεμένος με λουρί.
Φοβήθηκε από κάτι ο σκύλος; Τότε, αποφύγετε να ξανατρομάξει, διαφορετικά, η αμυντική αντίδρασή του απλά θα δυναμώνει συνέχεια.
Το κάνει απλά και μόνο για να τσεκάρει την αντίδρασή σας; Γυρίστε του την πλάτη σας! Θα εγκαταλείψει την προσπάθειά του αμέσως. Σε μια τέτοια κατάσταση, τουλάχιστον ο ένας από τους δυο σας πρέπει να παραμείνει ψύχραιμος. Εξάλλου, είναι δεδομένο ότι οι περισσότερες διαμάχες μεταξύ σκύλων και ιδιοκτητών είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας να κυριαρχήσουμε στον σκύλο, και όχι το αντίθετο. Η χρήση του «κάτσε» είναι ψυχολογικά σωστή όταν συμβαίνουν καταστάσεις διαμάχης. Είναι μια ουδέτερη στάση – ζητάει τη συνεργασία του σκύλου παρά την υποταγή του. Και το να καθήσει θα έρθει πιο φυσικά από οτιδήποτε άλλο, ακόμη και σε έναν σκύλο με υπερ-διέγερση.
Για να μάθει ένας νεαρός σκύλος τον αυτοέλεγχο, χρειάζεται να περάσει από μια διαδικασία μάθησης. Μπορούμε να τον βοηθήσουμε με το να απαιτήσουμε κάποια πράγματα από τον εαυτό μας:
Ο σκύλος δεν γνωρίζει ποιες επιλογές έχει. Πρέπει να μάθουμε στο σκύλο ότι μπορεί να επιλέξει να καθίσει ήρεμα αντί να πηδάει, να τρέχει γύρω-γύρω και να τραβάει το λουρί. Εξαιτίας της κατάστασης, τα επίπεδα αδρεναλίνης στο σώμα είναι υψηλά και κάνουν το σκύλο να νιώθει άβολα την ίδια στιγμή, καθώς δεν ξέρει τι να κάνει γι’ αυτό. Μπορούμε να δείξουμε στο σκύλο και να του μάθουμε να ελέγχει την κατάσταση.
Κινηθείτε με αργές κινήσεις. Χρησιμοποιήστε ήρεμες και αργές κινήσεις του σώματος. Μιλάτε ήρεμα και σιγανά. Η γλώσσα του σώματός σας και η συμπεριφορά σας θα πείσουν τον σκύλο.
Μην μπερδεύετε τον αυτοέλεγχο και την σωματική βία. Ο αυτοέλεγχος είναι εκούσιος ενώ η σωματική βία δεν είναι. Αποφύγετε τις σπρωξιές, την καταπίεση, το τράβηγμα και την τιμωρία του σκύλου. Κρατάτε το λουρί χαλαρό. Η αντίδραση στην σωματική τιμωρία θα είναι μόνο αύξηση των επιπέδων στρες.
Κάντε εξάσκηση στον αυτοέλεγχο σε όλες τις καταστάσεις. Αρχικά, εξασκηθείτε σε περιοχές χωρίς αντιπερισπασμούς, με μικρά μαθήματα και χαλαρό λουρί. Μην αφήνετε τον σκύλο να κάθεται για μεγάλο διάστημα, στην αρχή – οι μυς θα κουραστούν και θα πονάνε από το να κάθεται πολύ ώρα.
Έχουμε και άλλα βοηθητικά μέσα, όπως τα σήματα ηρεμίας και η ανταμοιβή του σκύλου για τη σωστή συμπεριφορά, για να αναφέρουμε ελάχιστα από αυτά. Μια μέρα, θα έχετε έναν ενήλικα σκύλο που ξέρει πώς να συμπεριφέρεται, που έχει αυτοέλεγχο και που επιθυμεί να συνεργαστεί. Αυτή η μέρα θα έρθει αν μεγαλώσετε τον σκύλο σας με σταδιακά αυξανόμενες απαιτήσεις τις οποίες να μπορεί να καλύψει. Να είσαστε ευγενικοί κι ευαίσθητοι – ο σκύλος σας χρειάζεται χρόνο να μεγαλώσει, όπως ακριβώς χρειαζόμαστε κι εμείς.
Μετάφραση: Κατερίνα Χατζηγιάννη
Τα κουτάβια που μεγαλώνουν περιβαλλόμενα από το δικό τους είδος, σταδιακά μαθαίνουν να αποκτούν τον αυτοέλεγχο που θα χρειαστούν ως ενήλικες. Και μαθαίνουν τόσο καλά! Ως ενήλικες έχουν αποκτήσει όλον τον αυτοέλεγχο που απαιτείται για να επιβιώσουν. Πρέπει να μάθουμε να μεγαλώνουμε τα κουτάβια με τρόπο όμοιο με αυτόν που θα είχαν αν τα μεγάλωναν φυσιολογικά, άλλα σκυλιά από τη στιγμή της γέννησης μέχρι την ενηλικίωση.
Το πρώτο και κύριο λάθος που κάνουμε ως ιδιοκτήτες κουταβιών, είναι να θέτουμε τις προσδοκίες και τις απαιτήσεις μας για το κουτάβι τόσο ψηλά που με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να τις ικανοποιήσει το κουτάβι. Στη φύση και όπου τα σκυλιά επιτρέπεται να μεγαλώνουν φυσιολογικά σε μια αγέλη, μαθαίνουν τον αυτοέλεγχο πολύ σταδιακά. Μέχρι να γίνουν περίπου 16-20 εβδομάδων, έχουν αυτό που ονομά-ζουμε «κουταβίσια άδεια». Μοιάζουν να επιδεικνύουν την άδεια τους σε όλα τα σκυλιά και να λένε: «Χα, χα, χα, δεν μπορείς να με πιάσεις – επειδή έχω κουταβίσια άδεια! Συχνά βλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο τα κουτάβια εκμεταλλεύονται αυτή την άδεια. Ενοχλούν τα ενήλικα σκυλιά, και μπορούμε σχεδόν να δούμε ξεκάθαρα αυτή τη σκανταλιάρικη σπίθα στα μάτια τους. Τα ενήλικα σκυλιά αφήνουν τα κουτάβια να συνεχίζουν τα καμώματά τους με απίστευτη υπομονή κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Σε ηλικία 16-20 εβδομάδων, η κουταβίσια άδεια ετοιμάζεται να λήξει. Τώρα πια, τα κουτάβια σταδιακά πρέπει να μάθουν να ελέγχουν τον εαυτό τους καλύτερα και να συμπεριφέρονται πιο ευγενικά. Θα συνεχίσουν ακόμη να συγχωρούνται για τα πολλά λάθη τους – άλλωστε, δεν είναι ακόμη ενήλικες. Η ενηλικίωση θα έρθει φυσιολογικά με τον χρόνο και τις εμπειρίες.
Μπορεί να προκαλεί σύγχυση το ότι το κουτάβι περνάει από το ένα στάδιο της ανάπτυξης σε ένα άλλο μέσα σε μόλις λίγες ημέρες, όμως, πρέπει να θυμόμαστε ότι περνάνε από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση σε λιγότερο από 2 χρόνια. Αντίθετα, οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε 20 χρόνια προτού να αποκαλούμαστε ενήλικες – ενώ κάποιοι χρειάζονται ακόμη περισσότερο χρόνο από αυτά τα 20 χρόνια.
Μόλις η περίοδος κουταβιού περάσει, σε ηλικία περίπου 4 – 4,5 μηνών, αρχίζει η εφηβεία. Αποτελείται από διάφορα στάδια και διαρκεί μέχρι περίπου την ηλικία των 2 ετών. Μερικές φορές παίρνει περισσότερο χρόνο, κι άλλες πάλι, λιγότερο. Τα νερά σκυλιά είναι σαν τους νεαρούς ανθρώπους:
Τους αρέσει η δράση και η ταχύτητα
Πλήττουν εύκολα όταν δεν συμβαίνει τίποτε.
Δεν έχουν κανέναν αυτοέλεγχο.
Δεν μπορούν να ελέγξουν τον εαυτό τους όταν συμβαίνει κάτι συναρπαστικό. Όπως τα παιδιά που βλέπουν ένα πυροτέχνημα ή τα σκυλιά που μυρίζουν ένα κουνέλι.
Η ικανότητά τους να συγκεντρωθούν για μεγάλο διάστημα είναι μικρή. Ενώ τα παιδιά «ξεχνάνε» να έρθουν σπίτι αμέσως μετά το σχολείο, ο σκύλος ξεχνάει τι του ζητήσατε να κάνει πριν από 10 δευτερόλεπτα. Προτιμούν να βρίσκονται με άλλους της ίδιας ηλικίας ή με τα ίδια ενδιαφέροντα.
Προτιμούν να παίζουν από το να κάνουν άλλα πράγματα.
Θεωρούν το «στρίμωγμα» ανιαρό και αυτό στερεί τη διασκέδαση από τη μάθηση. Τα νεαρά σκυλιά χρειάζονται εκπαίδευση, όμως σε μικρά και διασκεδαστικά μαθήματα ώστε να μπορούν να μείνουν συγκεντρωμένα και να μην τη βαριούνται. Οι ανάγκες τους για δραστηριότητες μπορούν να καλυφθούν με σύντομα και εύκολα μαθήματα εκπαίδευσης, π.χ. «κάτσε», «έλα», «ξάπλα», κλπ., με περιπάτους στο δάσος ή στο δρόμο, με το να είναι με άλλα σκυλιά και να μπορούν να παίξουν χωρίς να είναι δεμένα με το λουρί, κλπ.
Σταδιακά χρειάζεται να μάθουν τον αυτοέλεγχο, αλλά σε μικρές ποσότητες κάθε φορά. Γι’ αυτό, κάνουμε τα πράγματα κλιμακωτά, π.χ. περιμένουμε ο σκύλος μας να παραμείνει σταδιακά περισσότερο σε ασκήσεις όπως «κάτσε-μείνε» - 2 δευτερόλεπτα, 5 δευτερόλεπτα, 10 δευτερόλεπτα, κλπ.
Να σκέφτεστε όταν ο σκύλος χάνει την συγκέντρωσή του – αφήστε τον να κάνει ένα διάλειμμα για να ανακτήσει τη συγκέντρωσή του, βοηθήστε τον να συνεχίσει την εκπαίδευση.
Αφήστε τον έφηβο σκύλο να συναντήσει άλλους σκύλους – ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ!
Αποφύγετε τα μαθήματα εκπαίδευσης που διαρκούν πολύ, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες ασκήσεις ξανά και ξανά, την τιμωρία, κλπ., ώστε ο σκύλος σας να μην κουράζεται και να μην πλήττει με την εκπαίδευση.
Κοινωνικοποίηση – Η κοινωνική εκπαίδευση με ανθρώπους και ζώα είναι σημαντική. Μάθετε στον σκύλο να αντεπεξέρχεται σε όλα τα είδη καταστάσεων σε διαφορετικό είδος περιβάλλοντος.
Εφαρμόστε διασκεδαστικές δραστηριότητες, όπως τρικ, επαναφορά αντικειμένου, ψάξιμο, ιχνηλασία, κλπ.
Πρέπει να θυμόμαστε ότι τα σκυλιά είναι κοινωνικά όντα που χρειάζονται να μάθουν την επικοινωνία, την ευγενική συμπεριφορά και τον αυτοέλεγχο. Διαφορετικά, η ζωή ως μέλος μιας αγέλης θα γίνει τελείως αβάσταχτη. Και μαθαίνουν, λίγο-λίγο, όπως ακριβώς και τα ανθρώπινα όντα κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και της εφηβείας. Ποιος έχει δει ποτέ ένα 4χρονο ή 6χρονο παιδί να έχει αυτοέλεγχο; Όταν το 4χρονο παιδί βρίσκεται σε κατάσταση υστερίας, δεν υπάρχει λόγος να προσπαθή-σουμε καν να το λογικέψουμε. Το ίδιο ισχύει και για ένα 6χρονο παιδί. Το να προσπαθήσουμε να τους μάθουμε κάτι κατά τη διάρκεια της κατάστασης υστερίας, είναι ανώφελο. Πραγματικά, χρειάζεται πρώτα απ’ όλα, να τα ηρεμήσουμε – προτού δοκιμάσουμε να τους μάθουμε οτιδήποτε.
Όταν οι ιδιοκτήτες σκύλων έρχονται στα μαθήματα με ένα νεαρό σκυλί, ένα «εξάχρονο», αυτός ο σκύλος εξιτάρεται πολύ εύκολα – εξαιτίας νέων σκυλιών, νέου χώρου, μιας νέας κατάστασης, κλπ. Την ίδια ώρα, το μάθημα απαιτεί από τον σκύλο και τον ιδιοκτήτη να ακολουθούν ένα αυστηρό πρόγραμμα ασκήσεων, και επιπλέον, το πρόγραμμα διαρκεί υπερβολικά για ένα νεαρό σκύλο. Φυσικά, το «εξάχρονο» θα εκνευριστεί και θα φτάσει μέχρι και σε κατάσταση υστερίας. Πολλοί, πολλοί ιδιοκτήτες σκύλων εγκαταλείπουν τα μαθήματα επειδή τα σκυλιά τους είναι παρορμητικά, ενθουσιώδη και σχεδόν υστερικά. Δεν είναι «τρελά», όπως λένε στους ιδιοκτήτες, όμως το επίπεδο στρες τους βρίσκεται στο μάξιμουμ και το επίπεδο αυτοελέγχου τους στο μίνιμουμ. Και είναι φυσικό! Επειδή, δεν έχουν μάθει ποτέ πριν πώς να αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους καταστάσεις. Αυτό είναι μια σίγουρη αποτυχία.
Η χρήση της σωματικής βίας ή του ψυχολογικού εξαναγκασμού για να κάνουμε τον σκύλο να δώσει την προσοχή του σε μια τέτοια κατάσταση είναι απίθανο να βελτιώσει τον σκύλο. Αντίθετα, αν ο σκύλος δεν ήταν ήδη σε κατάσταση υστερίας, θα βρεθεί σε αυτή την κατάσταση αν χρησιμοποιήσουμε βία και δυσάρεστα πράγματα. Δεν είναι η θέση μας να δυσκολεύουμε τις απαιτήσεις μας από τον σκύλο μας. Αν ο σκύλος δεν μπορεί να αντεπεξέλθει σε μια κατάσταση, τότε απλά, δεν μπορεί να το κάνει. Μπορούμε να προλάβουμε τον σκύλο μας να έρθει σε κατάσταση υστερίας, με το να μάθουμε να τον παρατηρούμε, αυτόν και τη συναισθη-ματική του κατάσταση, να μάθουμε να βλέπουμε πότε η θερμοκρασία ανεβαίνει και να σταματούμε αυτό που κάνουμε προτού ο σκύλος φτάσει στο βαθμό στρες και ενθουσιασμού όπου δεν μπορεί πλέον να επικοινωνήσει και να μάθει.
Η έγκαιρη παρέμβαση είναι η λέξη-κλειδί. Η παρέμβαση μπορεί να είναι ένα από τα εξής:
Σταματήστε την εκπαίδευση.
Ενεργήστε λιγότερο απειλητικά εσείς οι ίδιοι
Αφήστε τον σκύλο να αλλάξει τη θέση του από την οποία βρίσκεται, π.χ. από ξαπλωμένος ή όρθιος να βρεθεί στην «ουδέτερη» και όχι ενεργητική στάση του «κάτσε».
Κρατάτε το λουρί χαλαρό – πρέπει να είναι τόσο χαλαρό ώστε να κρέμεται, διαφορετικά, το σκυλί θα νιώθει την πίεση του λουριού. Να θυμάστε ότι ένα σφιχτό λουρί είναι ο γρηγορότερος τρόπος για να ανεβάσετε το βαθμό επιθετικότητας.
Μην παλεύετε με τον σκύλο. Παραμείνετε ήρεμοι και διατηρήστε τον αυτοέλεγχό σας. Πώς θα μάθει ο σκύλος τον αυτοέλεγχο αν εσείς δεν δώσετε το καλό παράδειγμα;
Ο νεαρός σκύλος βρίσκεται σε μια μεταβατική βάση, και πρέπει να γίνουν πολλοί έλεγχοι και πολλές εξερευνήσεις. Αφήστε τον σκύλο να εξερευνήσει. Αφήστε το να πάρει μια γεύση από τη ζωή και αφήστε τον να τσεκάρει τα πράγματα. Είναι τελείως ακίνδυνο. Πρέπει να έχουμε όρια, όμως, βεβαιωθείτε ότι αυτά δεν τίθενται με τρόπο που ο σκύλος να είναι φυλακισμένος χωρίς ελευθερία να κινείται και να είναι ενεργητικός και να βρίσκει την άκρη μόνος του. Αν γίνει δύσκολος, αυτό που λέμε ξεροκέφαλος ή αψίθυμος, δεν είναι επειδή έχει σχεδιάσει να αναλάβει την ηγεσία ή να γίνει ο κυρίαρχος σκύλος, αλλά μάλλον, να εξερευνήσει και να ανακαλύψει πώς λειτουργούν τα πάντα. Ένας νεαρός σκύλος δεν θα γίνει αρχικός, ούτε καν που τον απασχολεί αυτό. Όμως, έχει την τάση να τσεκάρει τα πράγματα για να δει τις μορφές αντιδράσεων που θα δεχτεί αν το ξανασκεφτεί αργότερα. Μην αντιδράτε υπερβολικά! Το να γυρίσετε την πλάτη σας στον σκύλο και να τον αγνοήσετε, αρκεί – και θα λέει, σαν πράξη, πολλές περισσότερες λέξεις από ότι θα λέγατε αν του μιλούσατε. Ο ενήλικος σκύλος θα έκανε ακριβώς το ίδιο στον έφηβο σκύλο – θα του γυρνούσε την πλάτη και θα τον αγνοούσε.
Υπό καμία συνθήκη μην προβαίνετε σε σωματική τιμωρία προς τον σκύλο. Αποφύγετε τη σωματική δυσφορία όπως, π.χ. να τον αρπάξετε από το λαιμό και να τον κουνήσετε πέρα-δώθε, να τον αρπάξετε από τα μάγουλα όταν σας κοιτάζει στα μάτια, ή οποιαδήποτε άλλη βάναυση κι εκφοβιστική μέθοδο τιμωρίας. Παρατηρήστε το τι κάνουν τα ενήλικα σκυλιά με αυτοπεποίθηση, και αντιγράψτε το. Τα ενήλικα σκυλιά δίνουν στον έφηβο σκύλο να καταλάβει χωρίς να γίνουν βίαια – γυρίζουν την πλάτη τους και απομακρύνονται. Μπορεί να «φωνάξουν», όμως, δεν κάνουν τίποτε περισσότερο.
Γρυλίζει ο σκύλος σας; Υπέροχα! Αυτό σημαίνει ότι δεν τον έχετε τρομάξει ώστε να γίνει παθητικός και έτσι, έχει διατηρήσει ένα φυσιολογικό μέρος του τρόπου που έχει να επικοινωνεί. Το γρύλισμα δεν είναι επικίνδυνο, είναι απλά ένας τρόπος να ενημερώσει τους άλλους ότι αισθάνεται άβολα.
Ήταν κάτι που κάνατε εσείς αυτό που προκάλεσε τον σκύλο; Προκλήσεις μπορεί να είναι –μεταξύ άλλων- τα εξής: το τράβηγμα του λουριού, φωνές και μαλώματα, άρπαγμα του σκύλου από το λαιμό, σπρώξιμο του σκύλου, τσίμπημα του σκύλου, αφαίρεση του φαγητού από τον σκύλο, ενόχληση του σκύλου στον ύπνο του ή όταν αναπαύεται, δόσιμο εντολών με άγρια φωνή, υπερβολικές απαιτήσεις από τον σκύλο, κράτημα του σκύλου σφιχτά, απότομο τίναγμα του λουριού, σκύψιμο πάνω από τον σκύλο και περπάτημα απευθείας πάνω σε ένα σκύλο που είναι δεμένος με λουρί.
Φοβήθηκε από κάτι ο σκύλος; Τότε, αποφύγετε να ξανατρομάξει, διαφορετικά, η αμυντική αντίδρασή του απλά θα δυναμώνει συνέχεια.
Το κάνει απλά και μόνο για να τσεκάρει την αντίδρασή σας; Γυρίστε του την πλάτη σας! Θα εγκαταλείψει την προσπάθειά του αμέσως. Σε μια τέτοια κατάσταση, τουλάχιστον ο ένας από τους δυο σας πρέπει να παραμείνει ψύχραιμος. Εξάλλου, είναι δεδομένο ότι οι περισσότερες διαμάχες μεταξύ σκύλων και ιδιοκτητών είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας να κυριαρχήσουμε στον σκύλο, και όχι το αντίθετο. Η χρήση του «κάτσε» είναι ψυχολογικά σωστή όταν συμβαίνουν καταστάσεις διαμάχης. Είναι μια ουδέτερη στάση – ζητάει τη συνεργασία του σκύλου παρά την υποταγή του. Και το να καθήσει θα έρθει πιο φυσικά από οτιδήποτε άλλο, ακόμη και σε έναν σκύλο με υπερ-διέγερση.
Για να μάθει ένας νεαρός σκύλος τον αυτοέλεγχο, χρειάζεται να περάσει από μια διαδικασία μάθησης. Μπορούμε να τον βοηθήσουμε με το να απαιτήσουμε κάποια πράγματα από τον εαυτό μας:
Ο σκύλος δεν γνωρίζει ποιες επιλογές έχει. Πρέπει να μάθουμε στο σκύλο ότι μπορεί να επιλέξει να καθίσει ήρεμα αντί να πηδάει, να τρέχει γύρω-γύρω και να τραβάει το λουρί. Εξαιτίας της κατάστασης, τα επίπεδα αδρεναλίνης στο σώμα είναι υψηλά και κάνουν το σκύλο να νιώθει άβολα την ίδια στιγμή, καθώς δεν ξέρει τι να κάνει γι’ αυτό. Μπορούμε να δείξουμε στο σκύλο και να του μάθουμε να ελέγχει την κατάσταση.
Κινηθείτε με αργές κινήσεις. Χρησιμοποιήστε ήρεμες και αργές κινήσεις του σώματος. Μιλάτε ήρεμα και σιγανά. Η γλώσσα του σώματός σας και η συμπεριφορά σας θα πείσουν τον σκύλο.
Μην μπερδεύετε τον αυτοέλεγχο και την σωματική βία. Ο αυτοέλεγχος είναι εκούσιος ενώ η σωματική βία δεν είναι. Αποφύγετε τις σπρωξιές, την καταπίεση, το τράβηγμα και την τιμωρία του σκύλου. Κρατάτε το λουρί χαλαρό. Η αντίδραση στην σωματική τιμωρία θα είναι μόνο αύξηση των επιπέδων στρες.
Κάντε εξάσκηση στον αυτοέλεγχο σε όλες τις καταστάσεις. Αρχικά, εξασκηθείτε σε περιοχές χωρίς αντιπερισπασμούς, με μικρά μαθήματα και χαλαρό λουρί. Μην αφήνετε τον σκύλο να κάθεται για μεγάλο διάστημα, στην αρχή – οι μυς θα κουραστούν και θα πονάνε από το να κάθεται πολύ ώρα.
Έχουμε και άλλα βοηθητικά μέσα, όπως τα σήματα ηρεμίας και η ανταμοιβή του σκύλου για τη σωστή συμπεριφορά, για να αναφέρουμε ελάχιστα από αυτά. Μια μέρα, θα έχετε έναν ενήλικα σκύλο που ξέρει πώς να συμπεριφέρεται, που έχει αυτοέλεγχο και που επιθυμεί να συνεργαστεί. Αυτή η μέρα θα έρθει αν μεγαλώσετε τον σκύλο σας με σταδιακά αυξανόμενες απαιτήσεις τις οποίες να μπορεί να καλύψει. Να είσαστε ευγενικοί κι ευαίσθητοι – ο σκύλος σας χρειάζεται χρόνο να μεγαλώσει, όπως ακριβώς χρειαζόμαστε κι εμείς.
Μετάφραση: Κατερίνα Χατζηγιάννη
↑back
Ένα από τα πολλά προβλήματα με τις "μαζικές εκτροφές κουταβιών - puppy mills" είναι ότι τα κουτάβια μεταφέρονται στους μεταπωλητές σε υπερβολικά μικρή ηλικία, πολλές φορές πριν κλείσουν μήνα.. Για μένα αυτό είναι σαν τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ορφανοτροφείο χωρίς επίβλεψη. Όλα είναι ...εκτός ελέγχου.
Τα κουτάβια στις 49 μέρες (7 βδομάδες έχουν ολοκληρώσει την νευρολογική τους ανάπτυξη αλλά η μάθηση βεβαίως συνεχίζεται. Οι μητέρες - σκύλες βάζουν "φρένο" στα πιο ζωηρά κουτάβια και ενθαρρύνουν τα ντροπαλά. Τα κουτάβια μαθαίνουν να προσέχουν τις κινήσεις και τις διαθέσεις των μεγάλων σκύλων. Τα μαθήματα της διατροφής, της καθαριότητας και κοινωνικοποίησης συνεχίζονται. Δείχνουν στα κουτάβια ποιο κλαράκι είναι κατάλληλο για μάσημα, ποια έντομα να κυνηγήσουν, πως να χαιρετούν τους ανθρώπους και ζώα, πως να ζουν με άλλα σκυλιά.
Επιμένω ότι είναι πολύ σημαντικό να παραμείνουν τα κουτάβια με τη μητέρα τους μέχρι την ηλικία των 8 (τουλάχιστον) βδομάδων. ↑back
Να μην αφήνετε ΠΟΤΕ ένα μωρό ή παιδί μόνο του με ένα σκυλί.
Να προσέχετε για πιθανές επικίνδυνες καταστάσεις.
Να μάθετε στα παιδία - ακόμα και στα βρέφη που μόλις περπατάνε – να είναι προσεκτικά με τα σκυλιά.
Ακόμα και αν το δάγκωμα είναι δικαιολογημένο (μπορεί κάποιος να
πάτησε την ουρά του σκύλου), είναι απαραίτητο να αναλάβετε τις ευθύνες
των πράξεων του σκύλου σας ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα:
Περιορίστε το σκύλο αμέσως. Πάρτε το από την τοποθεσία του συμβάντος. Περιορίστε τον.
Ελέγξτε την κατάσταση του θύματος. Πλύνετε τις πληγές με σαπούνι
και νερό. Θα πρέπει να ζητηθεί ιατρική συμβουλή για να εκτιμηθεί ο
κίνδυνος λύσσας ή άλλων μολύνσεων. Καλέστε το 166 αν χρειάζεται βοήθεια
γιατρού.
Παρέχετε σημαντικές πληροφορίες: Το όνομα και τη διεύθυνση και
πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια του σκύλου σας, όπως πότε έκανε
εμβόλιο λύσσας. Αν δεν έχει γίνει πρόσφατα εμβόλιο για λύσσα, το άτομο
που έχει δαγκωθεί θα πρέπει να κάνει αντιλυσσικό εμβόλιο.
Συμμορφωθείτε με τη νομοθεσία για την αναφορά τέτοιων περιστατικών.
Συμβουλευτείτε το γιατρό σας σχετικά με την συμπεριφορά του σκύλου και τι θα πρέπει να κάνετε για εμποδίσετε να συμβούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.
Αν είστε εσείς το θύμα – περιποιηθείτε τις πληγές.
Αν το σκυλί σας, σας δαγκώσει, περιορίστε το αμέσως και ελέγξτε πότε έγιναν τα τελευταία του εμβόλια.
Αν
κάποιο άλλο σκυλί σας δαγκώσει, ζητήστε να σας χορηγήσουν ιατρική
βοήθεια αν κριθεί απαραίτητο και κάντε αντιλυσσικό και αντιτετανικό
εμβόλιο αν δεν γνωρίζετε το σκύλο ή αν ο σκύλος δεν έχει κάνει εμβόλια.
Τα σκυλιά είναι καταπληκτική συντροφιά. Ο υπεύθυνος ιδιοκτήτης όχι μόνο μειώνει τον αριθμό δαγκωμάτων από σκύλο αλλά εμπλουτίζει και τη σχέση που έχει με το σκύλο του.
↑back
Πολλές φορές διαπιστώνω ότι αρκετοί φίλοι ιδιοκτήτες σκύλων μας βάζουν
(τους εκπαιδευτές) σε ένα θρόνο που δεν μας ανήκει. Ο εκπαιδευτής
(γενικότερα ο κάθε εκπαιδευτικός) δεν είναι ούτε ...θεός , ούτε
"μάγος". Ούτε όλα τα ξέρει, ούτε όλα μπορεί να τα διορθώσει.
Έχουν την προσδοκία/ άποψη ότι "κάποια στιγμή θα τηλεφωνήσω στον εκπαιδευτή και θα μου ρυθμίσει το προβληματάκι που έχω με τον Ράμπο". Με αυτή τη σκέψη / δικαιολογία, καθυστερούν συνεχώς την προσπάθεια επίλυσης ενός προβλήματος , -που όταν είναι στην αρχή του, οι πιθανότητες επιτυχίας είναι σαφέστατα πολύ περισσότερες- δίνοντας προτεραιότητα στις διακοπές τους, στην φραπεδιά με τους φίλους στην πλατεία, στο ποδοσφαιρικό ντέρμπυ της πιο κάτω Κυριακής. Είναι σαν είμαστε στην αρχή μιας πυρκαγιάς, και επειδή ξέρουμε ότι υπάρχει η πυροσβεστική υπηρεσία, δεν αντιδρούμε άμεσα, και αφήνουμε για μερικές μέρες τη φωτιά να καίει ανεξέλεγκτα, πριν ενημερώσουμε τις αρμόδιες αρχές.
Κάθε πρόβλημα είναι καλό να προλαμβάνεται και να αποτρέπεται. Ο σύγχρονος εκπαιδευτής στοχεύει στην πρόληψη. Αλλά για να γίνει αυτό εφικτό, θα πρέπει να τον καλέσει ο ιδιοκτήτης όταν το κουτάβι είναι μικρό -ιδανικά πριν ακόμη το αποκτήσει. Πολλές έρευνες έχουν γίνει που αποδεικνύουν το πόσο σημαντικό είναι να γίνουν ορισμένα πράγματα στις πρώτες βδομάδες της ζωής του σκυλιού.
Η χρησιμότητα μιας εκπαιδευτικής συμβουλής καθορίζεται μεν , με το αν είναι σωστή αλλά και με το αν δίνεται και εφαρμόζεται στο σωστό χρόνο. Το να μου πει κάποιος ότι ήταν μια μπανονόφλουδα στο δρόμο, αφού ήδη την έχω πατήσει και έχω σπάσει το πόδι μου, μικρή βοήθεια μου δίνει. Και αν έχω ήδη σπάσει το πόδι μου, κανείς δεν μπορεί , ούτε ο καλύτερος χειρούργος του κόσμου, να μου το κάνει όπως ήταν πριν.
Το ίδιο συμβαίνει και με τη συμπεριφορά των σκύλων. Σε μερικά πράγματα υπάρχει όντως η δυνατότητα για άμεση και σχεδόν οριστική εξάλειψη του προβλήματος. Σε μερικά άλλα όμως, η δυνατότητα αυτή είναι ισχνή και οι ρεαλιστικές δυσκολίες καθιστούν την "θεραπεία" ελλιπή, ετεροχρονισμένη, δύσκολη, κοπιαστική, αναποτελεσματική, χρονοβόρα και πολυέξοδη.
Με αυτό δεν θέλω να νομιστεί ότι αποτρέπω τους φίλους ιδιοκτήτες σκύλων από την προσπάθεια να βελτιώσουν τη συμπεριφορά του ζώου τους όταν είναι επικίνδυνη, προβληματική, ενοχλητική. Απεναντίας είναι χρέος και καθήκον τους να καλύψουν το πρόβλημα που δημιουργήθηκε από δική τους αμέλεια και μερικές φορές ανευθυνότητα και μάλιστα άμεσα.
Αυτό που θέλω να κάνω γνωστό και να τονίσω είναι ότι η πρόληψη και η έγκαιρη επέμβαση είναι εξαιρετικά πιο αποτελεσματικές από όλες τις καθυστερημένες προσπάθειες. Ο εκπαιδευτής σκύλων είναι κάποιος που γνωρίζει περισσότερα πράγματα σχετικά με την εκπαίδευση σκύλων και οι συμβουλές του είναι πολύ πιο αποτελεσματικές όταν δοθούν έγκαιρα. Η διόρθωση προβληματικών συμπεριφορών (επιθετικότητα, φοβία, έλλειψη εμπιστοσύνης κ.λ.π.) είναι σοφότερο να τις θεωρούμε κάτι το οποίο πρέπει να το προλαμβάνουμε παρά κάτι το οποίο "καλά μωρέ , αν προκύψει, τότε θα δούμε. Θα πάρω τον δείνα εκπαιδευτή και θα τον ρωτήσω. Θα μου δώσει τη λύση".
Μακάρι ο εκπαιδευτής να ήταν μάγος. Θα μπορούσε με το μαγικό του ραβδάκι να κάνει όλα τα σκυλιά του κόσμου ... Λάση. Πιστέψτε με , και σας μιλώ από πρώτο χέρι εμπειρία, τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Ο εκπαιδευτής προσπαθεί να βελτιώσει μια κατάσταση. Το ποσοστό βελτίωσης διαφέρει πολύ κατά περίπτωση και επηρεάζεται από πάρα πολλούς παράγοντες. Μερικούς παράγοντες μπορούμε και τους ελέγχουμε (μερικώς ή πλήρως), μα υπάρχουν πολλοί που είναι εκτός ελέγχου και καθιστούν την "θεραπεία " του προβλήματος ρεαλιστικά δύσκολη.
Το κάθε σκυλί δικαιούται ,και του οφείλουμε, μια εκπαίδευση. Ας του την δώσουμε εγκαίρως, όταν έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας (σε μικρή ηλικία , από δυο μηνών, κατά τους μήνες διαμόρφωσης του χαρακτήρα του και των συνηθειών του, και όχι όταν "ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι".
↑back
Οτιδήποτε κάνετε για να απαλλαγείτε από μια συμπεριφορά που δεν
επιθυμείτε, θα ανήκει σε μια από τις ακόλουθες οχτώ μεθόδους. Οι
πρώτες τέσσερις είναι οι «κακές νεράϊδες», δηλ. οι μέθοδοι που δεν
περιλαμβάνουν κανένα ίχνος καλοσύνης ή δεν έχουν κανένα ιδιαίτερο
αποτέλεσμα για να τις προτείνουμε. Οι δεύτερες τέσσερις είναι οι
«καλές νεράϊδες», δηλ. οι προσεγγίσεις που περιλαμβάνουν θετική
ενίσχυση συμπεριφοράς και κάποια κατανόηση συμπεριφοράς, και οι οποίες
προτείνονται ιδιαίτερα για χρήση. Αυτό το υλικό, ιδιαίτερα
προσαρμοσμένο για τον ιδιοκτήτη σκύλων έκθεσης, βασίζεται στο Κεφάλαιο
4 του βιβλίου της Karen Pryor, “Don’t Shoot The Dog”.
Μέθοδος 1η. Πυροβολήστε το ζώο.
Αυτή η μέθοδος έχει σίγουρα αποτέλεσμα. Ξεφορτωθείτε το ζώο, με οποιοδήποτε τρόπο, και δεν θα χρειαστεί να ασχοληθείτε με τη συγκεκριμένη συμπεριφορά ποτέ ξανά. Η Μέθοδος Νο. 1 είναι μια συνήθης λύση, στον κόσμο των σκύλων εκθέσεων, για τους σκύλους που «δεν θέλουν να εκθειάσουν τον εαυτό τους». Δώστε αυτόν τον σκύλο και αγοράστε έναν καινούριο και ακριβότερο σκύλο.
Μέθοδος 2η. Τιμωρία.
Η αγαπημένη μέθοδος όλων των ανθρώπων, παρά το γεγονός ότι σχεδόν ποτέ δεν έχει αποτελέσματα. Στον στίβο της έκθεσης το τράβηγμα του λουριού αποτελεί την πιο κοινή τιμωρία (βέβαια, ονομάζεται «διόρθωση») όμως, έχω επίσης, ανθρώπους να πατάνε πάνω στα σκυλιά τους, να τραβάνε τα πόδια των σκυλιών του, να κλωτσάνε τα σκυλιά στα πλευρά τους, και να τους τραβάνε τα αυτιά επειδή δεν προσέχανε, για αποτυχία σε υπακοή μιας εντολής και για άσχημη συμπεριφορά, όπως π.χ. γρύλισμα προς τον χειριστή του σκύλου. Η τιμωρία δεν βελτιώνει την συμπεριφορά ενός σκύλου εκθέσεων.
Μέθοδος 3η. Αρνητική ενίσχυση συμπεριφοράς.
Αυτό δεν σημαίνει να κάνεις κάτι αρνητικό στον σκύλο όταν αυτός κάνει λάθος. Σημαίνει να αφαιρείς/απομακρύνεις κάτι αρνητικό όταν ο σκύλος κάνει κάτι σωστά. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του «στησίματος» στον στίβο, πολλοί χειριστές κρατάνε το λουρί ψηλά πάνω από το κεφάλι του σκύλου, τραβώντας τον σκύλο προς τα πάνω. Μια σωστή χρήση της αρνητικής ενίσχυση θα ήταν το χαλάρωμα του λουριού κάθε φορά που ο σκύλος κρατάει ψηλά το κεφάλι του με τη θέλησή του.
Μέθοδος 4η Εξάλειψη.
Το να αφήνεις τη συμπεριφορά να εξαφανίζεται από μόνη της. Για παράδειγμα, η διάθεση για παιχνίδι σε ένα κουτάβι και ο υπερβολικός ενθουσιασμός του κάθε σκύλου που κάνει την πρώτη του εμφάνιση σε στίβο έκθεσης, θα εξαφανιστεί με ή χωρίς την εκπαίδευση, καθώς ο σκύλος ωριμάζει και συνηθίζει στο περιβάλλον των εκθέσεων. Η χρήση του κλίκερ για την ηρεμία, ή η εκπαίδευση συγκεκριμένων συμπεριφορών με τη χρήση κλίκερ όπως π.χ. η συγκέντρωση πάνω σε ένα στόχο, μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία απευεσθητοποίησης και να βοηθήσει στην εξάλειψη υπερβολικών αντιδράσεων.
Μέθοδος 5η Εκπαιδεύστε μιας ασυμβίβαστης συμπεριφοράς.
Ο σκύλος μυρίζει το έδαφος όλη την ώρα που βρίσκεται στον στίβο; Κάντε κλικ όποτε κρατάει τη μύτη του στον αέρα για δύο βήματα, μετά τρία, μετά πέντε, μετά για να διασχίσει τον στίβο, μετά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και μεγαλύτερο. Ο σκύλος «πληρώνεται» για να κρατάει το κεφάλι του ψηλά. Δεν μπορεί να το κάνει αυτό και να μυρίζει το έδαφος παράλληλα. Τελικά, μόνο το να του φοράτε το λουρί της έκθεσης και τον οδηγό μπορεί να γίνει το στοιχείο που θα του λέει «Κράτα τη μύτη σου μακριά από το έδαφος». Η εκπαίδευση μιας ασυμβίβαστης συμπεριφοράς και η ανταμοιβή γι’ αυτή, με τις λιχουδιές που επιτρέπεται να έχει κάποιος στον στίβο της έκθεσης, είναι πολύ πιο αποτελεσματικός τρόπος από ότι η τιμωρία του σκύλου επειδή μυρίζει το έδαφος (μέθοδος η οποία ενθαρρύνει τον σκύλο να προσπαθεί να χώσει τη μύτη του στο έδαφος κρυφά όταν εσείς δεν τον κοιτάζετε» ή η σωματική παρέμβαση ή το τράβηγμα του κεφαλιού του σκύλου στον αέρα με τον οδηγό, εξαιτίας του οποίου θα καταλήξετε με βγαλμένο ώμο μέχρι το τέλος της έκθεσης.
Μέθοδος 6η. Ονοματίστε τη συμπεριφορά με μια συνθηματική λέξη.
(Μετά, σχεδόν ποτέ δε λέτε τη συνθηματική λέξη). Αυτός είναι ένας όμορφος τρόπος για να απαλλαγείτε από κάποια ανεπιθύμητη συμπεριφορά, όμως και τόσο αντι-διαισθητικός, που οι περισσότεροι άνθρωποι απλά δεν μπορούν ούτε να την προσπαθήσουν. Κάντε κλικ για την συμπεριφορά, κάντε τον σκύλο να κάνει την συμπεριφορά για το κλικ. Προσθέστε μια συνθηματική λέξη. Ενισχύστε τη συμπεριφορά όταν λέτε τη συνθηματική λέξη, αγνοήστε την συμπεριφορά όταν δεν λέτε τη λέξη. Η συμπεριφορά θα εξαφανιστεί εκτός κι αν πείτε τη συνθηματική λέξη. Αυτός είναι ένας τρόπος για να απαλλαγείτε από τις κουταβίσιες συμπεριφορές που χρησιμοποιούν τα σκυλιά για να «σας καταφέρουν», όπως το συνεχές γλείψιμο του προσώπου, το να ακουμπάνε την πατούσα τους επάνω σας και να ικετεύουν π.χ. γιαφαγητό, το να πηδάνε επάνω σας, το να μυρίζουν «ιδιαίτερα» μέρη του ανθρώπινου σώματος, το γάβγισμα και το κλαψούρισμα, το γρατζούνισμα στις πόρτες και (πιστέψτε με) η υποτακτική ούρηση. Αυτές είναι όλες εγγενείς συμπεριφορές από τα κουτάβια προς τους ενήλικους σκύλους, τις οποίες συχνά εντείνουμε τόσο με το να θυμώνουμε όσο και με την ακούσια ενίσχυση.
Μέθοδος 7η. Διαμορφώστε την Απουσία της συμπεριφοράς.
Ενισχύστε οτιδήποτε δεν είναι η ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Αυτή η μέθοδος είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για τα φοβικά ή επιθετικά σκυλιά. Αν ο σκύλος κάνει οτιδήποτε φυσιολογικό, κάντε κλικ. Και δώστε του λιχουδιά. Φροντίστε η διάρκεια των μαθημάτων να είναι μικρή, οι ενισχύσεις να δίνονται τακτικά και έντονα, τουλάχιστον μία κάθε δέκα δευτερόλεπτα, και επαναλάβετε όποτε θέλετε.
Μέθοδος 8η. Αλλάξτε το κίνητρο.
Παράδειγμα: ο σκύλος στον κήπο που γαβγίζει όλη τη νύχτα, ενοχλεί τους γείτονες. Αυτός είναι ένας σκύλος που φοβάται και νιώθει μόνος. Αφήστε τον σκύλο να κοιμηθεί μέσα στο σπίτι σας. Το πρόβλημα λύθηκε. Ωστόσο, πολύ συχνά, οι μοντέρνοι ιδιοκτήτες σκύλων προσπαθούν να λύνουν τα προβλήματα συμπεριφοράς μέσω της ανάλυσης ή της εξήγησης του γιατί ο σκύλος δεν συμπεριφέρεται σωστά. Με εξαίρεση των ανωμαλιών συμπεριφοράς που οφείλονται σε γεννετικά χαρακτη-ριστικά (που είναι δύσκολο να διαγνωστούν και να καθοριστούν), είναι σπάνια παραγωγικό το να ρωτάει κανείς γιατί ένας σκύλος κάνει αυτό που κάνει. Προσδιορίστε τη συμπεριφορά (όχι την αιτία της συμπεριφοράς). Έπειτα, προσδιορίστε κάτι που μπορείτε να ενισχύσετε το οποίο θα αντικαταστήσει αυτή τη συμπεριφορά και αυτά που δεν θέλετε θα εξαφανιστούν από μόνα τους.
↑back
Να προσπαθήσουμε να απευαισθητοποιήσουμε το κουτάβι σε κάθε αντιληπτή πιθανή πρόκληση, και
Να μάθουμε στο κουτάβι να αναστέλλει τόσο τη δύναμη όσο και τη συχνότητα του δαγκώματός του.
Introduction
My name is Anette Bach Vinter, and I am
a resident in Denmark. During the last 15 years I have worked with
dogs in different areas and at the present I am a student at
Etologisk Institute (Roger Abrantes) as an animal behaviour therapist
(for more information please go to www.etologi.dk) and in June 2007 I
will defend my final project. Further more I am a dog instructor at
DDI which is an institute that offers dog training all over in
Denmark. In 2001-2003 I was in Greece where I trained with different
dogs. During my stay in Greece I met Yiannis Arahowits who has now
asked me to write some articles in his dog magazine about my daily
work with dogs and clients in Denmark. During the summer 2007 I will
visit Greece and give a lecture about my final project. The project
entails a study of the possible connections between stressed
behaviour in dogs and a number of everyday situations and activities,
and the general conditions under which the dogs are kept.
The first exercise I always present for new dog owners is the contact exercise. Contact between dog and owner is one of the most important steps in dog training. Subsequent learning will otherwise be very difficult to obtain if the contact is not established. The fundamental training also includes the yes/no exercise and handling of the dog. This I will discuss later in the article. Before training of the contact exercise, it will be necessary to condition ”!good”. The dog will learn to associate ”!good” with ”!treat”. In this way, the owner will always be able to use ”!good” to reinforce any given behaviour. In this context the owner should not make demands on the dog as learning is not yet happening at the current time. The owner simply presents the two stimuli repeatedly in the order ”!good” – “!treat”. The dog will quickly associate ”!good” with ”!treat” and the owner can begin to train the contact exercise. Initially, the dog owner remains passive. At the moment when the dog gives the owner eye contact, the owner reinforces the dog with ”!good”. At the same time or immediately after, the owner gives the dog a ”!treat”. When the owner presents the treat, it is a positive reinforcement[2] (Chance.1999:454). ”!good” will in this situation be a conditioned reinforcer[3] (Chance.1999:455) because ”!good” through earlier learning is associated with the treat. “!treat” will be an unconditioned reinforcement[4] (Chance.1999:454) because food is a basic need for the dog. It is necessary to use more than one repetition. When the dog has shown a wanted behaviour in at least 8 out of 10 repetitions through several training sessions, I believe that the dog has learned the exercise. Subsequently, the owner moves on to the next step of the contact exercise which is to present the name of the dog. The owner gives the signal Bongo(look at me until the next signal is presented)sound(King). King is the name of the owners dog. This normally requires that the exercise is under stimulus control. At that moment when the dog looks at the owner, the owner reinforces the behaviour with ”!good” and ”!treat”. The dog will soon associate its name, Bongo,sound(King), with the treat and the dog will respond at its name the next time the owner present it.
The handling of the dog is as important as the contact exercise. That is why handling will be the next step in training and the owners will be familiar with the concept of leadership. The owner is supposed to be able to touch the dog everywhere, shown the dog’s teeth and to lift tail and paws. The owner starts to touch the dog with calm firm movements. In the beginning the owner starts to touch the dog on its back because most dogs are used to that. Little by little the owner proceeds to the more sensitive places on the dog. In this exercise it is important that the owner continues to hold on to the dog even though the dog tries to move. The owner does not necessarily handle the dog all over in the first training session. The owner maintains the “?pressure”[5] on the dog it is calm. At the moment when the dog is calm the owner takes off the pressure to reinforce the calm and cooperative behaviour (Chance.1999:453) and gives positive reinforcement “!good” and “!treat”. The dog will soon learn that the owner removes the pressure when it is calm. When the owner removes the pressure which is reinforcing and afterwards gives reinforcement the procedure increases the frequency of the dog’s calm behaviour when the owner removes the pressure. The owner should practice this exercise and every day. At the same time it is very important that everyone in the family can do handling with the dog. If the handling is good, the future training and everyday life with the dog will be a pleasure. The vet will also be grateful if the dog is used to handling. It will be much easier for the vet to perform his job and the dog’s level of stress will be decrease considerably. I have been working at a vet so I know the advantage when dogs are used to handling.
The yes–no exercise also has great priority. This exercise is an important tool for the dog owner because the owner in every given situation can stop a given behaviour in the dog that is unwanted. In theory the yes-no exercise is a simple exercise but the owner has to become aware of precision and reinforcement that has to come at the right time. This, by the way, applies to all forms of learning. In the beginning of the yes-no exercise it is important that the owner carry out the exercise at gravel or asphalt because it would be difficult for the dog to see the treats if they disappear into grass. It would also be an advantage if the dog owner squats down because it will be easier to stop the dog when it wants to eat the treat and at the same time the owner will be at same level as the dog which is more comfortable for the dog. The owner has contact with the dog and puts down 3-4 free treats on the ground. When treat number 5 falls to the ground and the dog is trying to get the treat the owner puts the hand on the treat and says No (stop what you are doing) with a very firm voice. The owner can see when the dog accepts not to eat the treat when the dog turns the head away or if the dog steps back. The owner reinforces with “!good”, takes the hand away from the treat, turns the head to the side and says Yes (continued what you intended to do). In some cases the owner has to turn around or go away before the dog will eat the treat because the dog can think that there is competition for the treat. When the dog has eaten the treat, it is very important that the owner subsequently puts down 2-3 free treats. The dog will otherwise think that all treat are No-treats. Yes and no will in the future become to signals that would be indispensable for the owner.
[1] You can read more about SMAF in Abrantes. R. 2001 ”The Morphology and Syntax of SMAF” http//www.etologi.dk/English/ENLibrary.htm
[2] Positive reinforcement is something that increases the frequency of a certain behaviour when it is presented
[3] Conditioned reinforcer became establish during associations with other reinforcers
[4] Unconditioned reinforcement has a reinforcing effect without previously learning
[5] Negative reinforcement is something that increases the frequency of certain behaviour when it is removed. ↑back
Και όμως, αν το σκεφτούμε λίγο, θα καταλήξουμε ότι εμείς αποφασίσαμε ότι θέλουμε να μπαίνουμε στην διαδικασία αυτή. Πότε ; Τότε που ο «Ρόκυ» ήρθε στο σπίτι μας. Ναι φίλοι μου, τότε ήταν που υπογράψατε με την καρδιά σας την υποχρέωση να του προσφέρετε αυτό που ο κάθε κηδεμόνας προσφέρει στα μέλη της οικογένειάς του : Αυτό που έχουν ανάγκη μέχρι να μπορούν να το φροντίζουν από μόνα τους. Και αν για τους ανθρώπους αυτό σημαίνει όταν θα είναι σε θέση να συντηρήσουν το εαυτό τους, για τον «Ρόκυ» σημαίνει «ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ».
Ας πάρουμε όμως τα γεγονότα από την αρχή. Πρώτα-πρώτα το να βγάζουμε τον σκύλο μας βόλτα δεν είναι επιλογή μας, αλλά υποχρέωσή μας. Όπως υποχρεωτικό είναι να φάει έτσι συμβαίνει και με την βόλτα του. Αυτή η οπτική γωνία μας βοηθάει να κατανοήσουμε πως το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να απολαύσουμε μαζί με τον σκύλο μας το χρονικό αυτό διάστημα και να αδράξουμε την κάθε στιγμή όπως κάνει και ο ίδιος.
Είναι όμως ο τρόπος που εκτελούμε την βόλτα αυτή ο σωστός (για τον σκύλο μας) έτσι ώστε να καλύπτει τις ανάγκες του; Σίγουρα δεν είναι το ίδιο να πρέπει να φάω το μεσημεριανό μου φαγητό σε 5 λεπτά ενώ για να το απολαύσω να έχω ανάγκη μισής ώρας.
Εδώ λοιπόν θα πρέπει να εξηγήσουμε κάποια πράγματα για το πώς βλέπει ο φιλαράκος μας την βόλτα του:
Τα σκυλιά αυτοπροσδιορίζονται στον χρόνο και όχι στον χώρο. Αυτό σημαίνει ότι κατανοούν τον χρόνο που θα δαπανηθεί στην βόλτα και όχι αν θα κάνουμε τον γύρω του τετραγώνου 40 φορές ή τον γύρω της Αθήνας 1 φορά.
Ο σκύλος μας θέλει να μυρίσει για να «δει» τι γίνεται στον έξω κόσμο. Να μάθει τα νέα της γειτονιάς. Δεν υπάρχει ακόμα γνώση για το τι πληροφορίες λαμβάνει ο σκύλος μυρίζοντας κατά την διάρκεια της βόλτας του. Πολλοί υποστηρίζουν (όχι αποδεδειγμένα) ότι μπορούν να προσδιορίσουν το πότε, ποιος, τι ηλικίας και φύλου ήταν ο σκύλος που πέρασε και άφησε το σημάδι του. Προσωπικά εκτιμώ ότι «βλέπουν» με την μύτη τους πράγματα που εμείς οι άνθρωποι ούτε μπορούμε να τα φανταστούμε. Πάντως, αν ο σκύλος μου μυρίζει το 95% του χρόνου του, τότε νομίζω ότι θα πρέπει να του δίνω την κάθε δυνατή ευκαιρία να το εξασκεί και να το χαίρεται.
Η βόλτα του σκύλου
θα πρέπει εκτός από ευκαιρία να γεμίσει
το μυαλουδάκι του με πληροφορίες προς
επεξεργασία όταν γυρίσει στο σπίτι, να
είναι και ο χρόνος να συναντηθεί με
άτομα του είδους του, να κοινωνικοποιηθεί,
να «μιλήσει» (με την γλώσσα του
σώματος) με ανθρώπους και ζώα, να ακούσει
και να γνωρίσει καταστάσεις που δεν τις
ζει μέσα στο σπίτι.
Ο σκύλος μας δεν
υπάρχει για να είναι καθαρός, να μην
πατήσει κάποιο γυαλί, να μην τσακωθεί
με κάποιον σκύλο, να μην βραχεί, να μην
φάει κάποια κάμπια. Πρέπει να γνωρίσει,
να αναπτύξει την αυτοπεποίθησή του, να
μάθει ότι υπάρχουν καταστάσεις που
προκαλούν στρες και σιγά-σιγά να μάθει
να τις διαχειρίζεται.
Η βόλτα του σκύλου
είναι η ευκαιρία να συνεργαστείτε μαζί
του, να τον εκπαιδεύσετε, να «πάρετε»
τις συμπεριφορές που κτίσατε στο σπίτι
και να τις ενισχύσετε στο ποιο δύσκολο
περιβάλλον του έξω κόσμου.
Η βόλτα του σκύλου
δεν συνεπάγεται να τον έχετε ελεύθερο
και να τρέχει. Και αυτό πρέπει να γίνει
αλλά με μέτρο. Όπως η απόλυτη απουσία
της ευκαιρίας να τρέξει ελεύθερος γεννά
προβλήματα, το ίδιο συμβαίνει και με
την συνεχή τρεχάλα. Μην ξεχνάτε ότι ο
σκύλος μαθαίνει συνεχώς (24 ώρες το
24ωρο). Για να του δείξετε τι ζητάτε από
αυτόν είναι απαραίτητο να είστε ΕΚΕΙ.
Μην μεταφέρετε
ένταση στον σκύλο σας κατά την διάρκεια
της βόλτας. Προσπαθήστε να είστε όσο
ποιο χαλαροί γίνεται αλλά παράλληλα σε
επαγρύπνηση. Εκπαιδευτείτε να χειρίζεστε
σωστά το σώμα σας, τα χέρια σας, τα μάτια,
την αναπνοή σας, το πρόσωπό σας, τον
ενθουσιασμό σας. Η βόλτα με το λουρί
πρέπει να είναι διδαχτική.
Μάθετέ του να μην
τραβάει και να είναι φιλικός με τον
κόσμο για να μπορείτε να τον πηγαίνετε
παντού μαζί σας.
Η διάρκεια της
βόλτας είναι σημαντική. 30 λεπτά το πρωί
και 45 με 60 λεπτά (ανάλογα με τον σκύλο)
το απόγευμα/βράδι είναι πολύ καλά. Όμως
περπατήστε μαζί του! Μην ρίχνετε άγκυρα
σε ένα σημείο. Είναι ευεργετικό και για
σας.
Σεβαστείτε τους γύρω σας. Υπάρχουν πολλοί που δεν θέλουν τα σκυλιά κοντά τους και φυσικά είναι δικαίωμά τους το οποίο οφείλουμε να σεβαστούμε. Προβλέψτε και ενεργείστε πριν από τα γεγονότα.
Φροντίστε να μαζεύετε
τις ακαθαρσίες του σκύλου σας. Είναι
υποχρέωσή μας και σεβασμός προς το
περιβάλλον και τους γύρω μας. Είναι
απαράδεκτο το θέαμα που απολαμβάνω στα
άλση και τα πάρκα. Το τοπίο μοιάζει να
είναι ναρκοθετημένο και εγώ πρέπει να
έχω εξειδίκευση στο slalom. Η λύση είναι
εύκολή αν συνεργαστούμε και δεν
αδιαφορούμε.
Τέλος, η πρωινή βόλτα
είναι τρομερά σημαντική για την υπόλοιπη
ημέρα του σκύλου μας. Δεν χωράει εδώ το
«νυστάζω, βαριέμαι, είμαι χώμα».
Η πειθαρχία και η συνέπεια είναι τα
εφόδια που πρέπει να έχει ο κάθε κηδεμόνας
σκύλου. Το δεν μπορώ δεν ισχύει, το δεν
θέλω ναι. Όμως ο σκύλος μας εξαρτάτε από
εμάς. Μην ζητάμε από τα σκυλιά μας
συνέπεια όταν εμείς δεν είμαστε συνεπείς.
Όλα τα παραπάνω δεν
μπορούν να γίνουν αν δεν φροντίσουμε
εμείς να γίνουν. Δεν μπορούν να γίνουν
αν δεν αφιερώσουμε εμείς το χρόνο στον
σκύλο μας. Ο σκύλος μας δεν μαθαίνει αν
τον αφήνουμε να παίζει μόνος του με
σκυλιά και εμείς πίνουμε «φραπόγαλο».
Φυσικά και οφείλουμε στον εαυτό μας να
το κάνουμε και αυτό αλλά κάθε πράγμα
στην ώρα του.
Μην χάνουμε ΜΟΝΑΔΙΚΕΣ ευκαιρίες που ΠΟΤΕ δεν θα τις ξαναβρούμε γιατί τότε στις ευκαιρίες αυτές θα μάθει αυτό που ΔΕΝ θέλουμε.
Ας βάλουμε προτεραιότητες εκεί που αξίζουν.
Ας εκπαιδεύσουμε τα σκυλιά μας για να μπορούμε να τα έχουμε παντού κοντά μας.
Επιλέξτε που πηγαίνετε για να έχετε και τον «Ρόκυ» μαζί σας.
Δεν σας θέλουν, δεν πειράζει, αλλού.
Δώστε του χρόνο μαζί σας, εμπειρίες, συντροφιά και θα τα πάρετε πίσω στο πολλαπλάσιο.
ΔΕΝ είναι άνθρωπος, είναι σκύλος, έχει διαφορετικές ανάγκες και μας αγαπάει με τον τρόπο του.
Η άποψη του σκύλου για τη βόλτα του
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ CLICKER TRAINING.
ΜΙΑ ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΖΩΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΖΩΩΝ
· Τί είναι το
Clicker Training;
· Πώς να αρχίσετε;
· Τί είναι R+ ,
R-, P+, P-, και εξάλειψη;
· Γιατί δεν
συνηστούμε την P+ (θετική τιμωρία- positive
punishment);
· Πρέπει να χρησιμοποιώ τροφή (λιχουδιές) στην εκπαίδευση; Γιατί μόνον ο έπαινος (μπράβο) δεν φτάνει; Πρέπει να χρησιμοποιώ το Clicker και τις λιχουδιές συνέχεια;
· Πρέπει να χρησιμοποιήσω οπωσδήποτε ένα Clicker;
· Γιατί πρέπει να χρησιμοποιήσω το Clicker;
· Μπορώ να χρησιμοποιήσω το Clicker για να εκπαιδεύσω το σκυλί μου σε διάφορα αθλήματα σκύλων όπως ιχνηλασίας, μορφολογίας(conformation), επιδεξιότητας (agility) κλπ;
· Μπορώ να λύσω τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα συμπεριφοράς του σκύλου μου χωρίς να χρησιμοποιήσω βία;
· Πού μπορώ να βρώ Clicker; Ποιός μπορεί να με βοηθήσει;
Το Clicker Training βασίζεται στις θεωρίες περί μάθησης /εκπαίδευσης που περιέγραψε ο BF Skinner στην θεωρία του Operant Conditioning. Οι εκπαιδευτές ζώων (Clicker Trainers) χρησιμοποιούν ένα ‘σημειωτή πράξης’ (event marker) – συνήθως κάτι που κάνει ένα χαρακτηριστικό ήχο ,όπως το Clicker – για να ξεχωρίσουν (σημειώσουν) τις συμπεριφορές του σκύλου που είναι αρεστές στους ανθρώπους. Αφού ‘σημειώσουν’ με τον χαρακτηριστικό ήχο την επιθημητή συμπεριφορά του σκύλου , τότε ενισχύουν την συμπεριφορά αμείβοντας τον σκύλο για την πράξη του με μια λιχουδιά, παιγνίδι κλπ.Η θεωρία του Operant Conditioning λέει ότι ενισχυόμενες (αμειβόμενες) συμπεριφορές έχουν την τάση να γίνοντε επαναλλαμβανόμενες ,άρα συνήθειες.
Ένα πρακτικό παράδειγμα : Ένας εκπαιδευτής θέλει να μάθει σε ένα σκυλί να κάτσει.Όταν το σκυλί κάτσει, ο εκπαιδευτής ‘πατάει’(ηχεί) το Clicker και ενισχύει την συμπεριφορά δίνοντας μια νόστιμη λιχουδιά στο σκυλί. Ο ήχος του Clicker ,το κλικ, είναι σαν να λέμε στο σκυλί ‘ναι, αυτή είναι η συμπεριφορά που θέλουμε’ και ‘θα ανταμειφθείς αμέσως για την πράξη σου’. Εάν ο εκπαιδευτής ηχεί το Clicker και ανταμείβει (ενισχύει) την πράξη κάθε φορά που το σκυλί κάθεται ,αυτό σύντομα θα καταλάβει ότι το ‘κάθισμα’ του του αποφέρει κάτι καλό (λιχουδιά, παιγνίδι κλπ) και αρχίζει να κάθεται συχνότερα. Τότε ο εκπαιδευτής παρουσιάζει (προσθέτει) μια προφορική εντολή (πχ.κάτσε).
Το Clicker Training και η φιλοσοφία του σαν εκπαιδευτική μέθοδο δεν είναι μόνο μια μέθοδος για να εκπαιδεύσουμε το σκυλί μας. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος σκέψης ( σε σχέση με κάπιες παραδοσιακές, απαρχεωμένες εκπαιδευτικές μεθόδους για ανθρώπους και ζώα), ένας τρόπος που δημιουργεί σχέσεις αγάπης μεταξύ του εκπαιδευτή και εκπαιδευόμενου , που είναι ευχάριστες και στους δύο. Ως εκπαιδευτική φιλοσοφία και μέθοδος το Clicker Training συμπεριλαμβάνει τις εργασίες και ιδέες των Karen Pryor ,Jean Donaldson, Bob and Marion Bailey, Turid Rugaas , Murray Sidman και άλλων που πιστεύουν ότι είναι δυνατόν να εκπαιδεύσεις ένα σκύλο, να μεγαλώσεις μια οικογένεια , ή να ζήσεις μια ζωή βασιζόμενος στην ανταμοιβή (ενίσχυση) παρά στις διωρθώσεις και την χρήση διαφόρων μορφών βίας.
Το ξεκίνημα είναι
εύκολο. Αυτό που χρειάζεστε είναι ένα
Clicker, λιχουδιές, ένα σκυλί και λίγη
βοήθεια από κάποιον έμπειρο στη μέθοδο
αυτή. Η βιβλιογραφία στην Ελλάδα πάνω
σε αυτή την μέθοδο είναι ανύπαρκτη (από
ότι τουλάχιστον γνωρίζουμε). Το έντυπο
που κρατάτε είναι η πρώτη γραπτή
προσπάθεια που γίνεται για να παρουσιασθεί
αυτή η μέθοδος. Προσωπικά ,εγώ και η
συνεργάτης μου Karen Freese χρησιμοποιούμε
το Clicker τα τελευταία τρία χρόνια και
έχει αλλάξει πλήρως τις απόψεις μας
σχετικά με τον τρόπο που μαθαίνουν τα
σκυλιά.
Είναι όροι που
χρησιμοποιούντε στην θεωρία του Operant
Conditioning.
To R+ σημαίνει θετική ενίσχυση (Positive Reinforcement): κάτι θετικό (ευχάριστο) παρουσιάζεται (συμβαίνει) με σκοπό να αυξηθεί η συχνότητα μιας συγκεκριμένης πράξης. Για παράδειγμα , δίνουμε μια λιχουδιά στο σκυλί για να το ενισχυσουμε (επιβραβεύσουμε) όταν κάθεται.
Το R- σημαίνει αρνητική ενίσχυση (Negative Reinforcement): κάτι αρνητικό αφαιρείται (παύει να εξασκείται) με σκοπό να αυξηθεί (ενισχυθεί) η συχνότητα μιας συγκεκριμένης πράξης. Για παράδειγμα, παύουμε να τραβάμε το λουρί με τον πνίκτη αφού το σκυλί κάτσει(μας υπάκουσε). Άρα το σκυλί θα κάθεται(αυξάνει η συχνότητα της πράξης) ώστε να παύσει η πίεση του πνίκτη.
To P+ σημαίνει θετική τιμωρία (Positive Punishment): κάτι αρνητικό παρουσιάζεται με σκοπό να μειώσει την συχνότητα μιας συγκεκριμένης πράξης.Για παράδειγμα , όταν το σκυλί πηδάει πάνω μας το κτυπούμε με το γόνατό μας στο στομάχι για να αποτρέψουμε την επανάληψη αυτής της συμπεριφοράς.
Το P- σημαίνει αρνητική τιμωρία (Negative Punishment):κάτι θετικό (ευχάριστο) αφαιρείται με σκοπό να μειώσει την συχνότητα μιας συγκεκριμένης πράξης.Για παράδειγμα, φεύγουμε από το δωμάτιο (του στερούμε την παρουσία μας) όταν το σκυλί πηδάει πάνω μας προσπαθώντας να κερδίσει την προσοχή μας.
Εξάλειψη (extinction) : Σημαίνει ότι μια πράξη (συμπεριφορά) εξαλείφεται εξ΄αιτίας έλλειψης ενίσχυσης (ανταμοιβής) – και όχι επειδή τιμωρείται.Για παράδειγμα, όταν το σκυλί θέλει να πηδήξει πάνω από ένα ψηλό τοίχο και προσπαθήσει μερικές φορές χωρίς αποτέλλεσμα στο τέλος λόγω έλλειψη επιτυχίας (ενίσχυσης) θα σταματήσει να προσπαθεί. Η εξάλλειψη δεν είναι αποτελλεσματική σε περιπτώσεις που οι συμπεριφορές είναι αυτοενισχυόμενες όπως το μάσημα για το κουτάβι.
Σημείωση:Ο αναγνώστης θα πρέπει να γνωρίζει ότι οι παραπάνω ορολογίες χρησιμοποιούντε ελαφρώς διαφορετικά στο χώρο της εκπαίδευσης σκύλων από ότι στην καθημερινή μας ζωή. Για παράδειγμα,στην καθομιλουμένη, θετικό και αρνητικό συχνά σημαίνουν καλό και κακό αντίστοιχα.Για τους Clicker Trainers (Operant Conditioning) το θετικό και αρνητικό σημαίνουν ότι κάτι παρουσιάζεται (εφαρμόζεται, προστίθεται) ή αφαιρείται (αποσύρεται,παύεται). Η λέξη τιμωρία (punishment) στο Operant Conditioning σημαίνει αποκλειστικά την ‘μείωση της συχνότητας που μια συγκεκριμένη πράξη συμβαίνει’.
Η θετική τιμωρία (P+) όπως εξηγήσαμε παραπάνω στο Clicker Training (Operant Conditioning) σημαίνει ότι κάτι προστίθεται (παρουσιάζεται, εφαρμόζεται) για να μειώσει την συχνότητα μιας συγκεκριμένης πράξης. Πολύ συχνά διστυχώς αυτό που προστίθεται (παρουσιάζεται στο περιβάλον) είναι δυσάρεστο για το σκυλί γιατί του προκαλεί φόβο, πόνο ή απειλή. Για παράδειγμα οι πνίκτες, τα ηλεκτρικά κολάρα , αγκαθωτά κολάρα, ‘πιάσιμο από το σβέρκο’, κλωτσές, κτύπημα με εφημερίδα ή ξύλο , φωνές κλπ . είναι μέρος ενός θλιβερού ‘οπλοστασίου’ που συχνά χρησιμοποιείτε χωρίς γνώση και τις πλείστες των περιπτώσεων χωρίς αποτέλεσμα. Στο Clicker Training δεν συνειστούμε καθόλου την τιμωρία (P+) γιατί η εφαρμογή της όχι μόνον απαιτεί εξαιρετική ακρίβεια και γνώση του αντικειμένου (εκπαίδευσης σκύλων) αλλά και έχει πολλές ανεπιθύμητες και απρόβλεπτες παρενέργειες.Επιπλέον υπάρχουν καλύτεροι τρόποι εκπαίδευσης που ούτε πόνο, φόβο ή απειλή προκαλούν στο σκυλί και ούτε και την σχέση μας με αυτό βλάπτουν.
Οι Clickers Trainers γνωρίζουν ότι είναι δυνατόν να εκπαιδεύσουν ένα ζώο (για παρέα, για αθλήματα και διαγωνισμούς) χρησιμοποιόντας ένα συνδιασμό με πολύ R+ (positive reinforcement) , εξάλειψη (extinction) και λίγη P- (negative punishment). Πλήρως εγκρίνουμε τα ανωτέρω τα οποία και συνεχώς αποδικνύοντε στην πράξη. Τα ζώα μαθαίνουν καλύτερα όταν οι ικανότητές τους ενθαρύνονται και κατευθύνονται σε συμπεριφορές που τα βοηθούν να ζούν ευτυχισμένα με τους ανθρώπους. Τα βοηθάμε να πετυχαίνουν και στην συνέχεια τα ανταμείβουμε για τις επιτυχίες τους. Εάν το σκυλί σας έχει προβλήματα συμπεριφοράς ζητήστε την βοήθεια κάποιου εκπαιδευτή / συμπεριφοριολόγου σκύλων που χρησιμοποιεί θετικές (χωρίς βία) μεθόδους εκπαίδευσης και μπορεί να εκτιμήσει το πρόβλημα με όσο το δυνατόν καλύτερη ακρίβεια.
Για να αυξήσουμε την συχνότητα που μια πράξη συμβαίνει - που στην ουσία αυτό είναι το ζητούμενο όταν εκπαιδεύουμε ένα σκύλο σε καινούριες συμπεριφορές- εμείς πρέπει να ενισχύσουμε (ανταμείψουμε) το σκυλί για την συμπεριφορά του. Για να γίνει αυτό η ανταμοιβή (λιχουδιά , παιγνίδι, έπαινος κλπ.) πρέπει να είναι κάτι που το σκυλί το βρίσκει ιδιαίτερα ελκυστικό. Πρέπει να βρείτε τι ‘ξετρελαίνει’ το σκυλί σας ώστε όταν εκτελεί μια άσκηση να το κάνει να βάζει τα δυνατά του.
Είναι ‘μύθος’ ότι οι εκπαιδευτές Clicker δεν χρησιμοποιούν τον ‘επαινο’. Φυσικά και χρησιμοποιούμε τον ‘έπαινο’ συχνά ,και στην εκπαίδευση και στην καθημερινή ζωή. Αλλά όταν διδάσκουμε μια καινούρια συμπεριφορά , θέλουμε τον σκύλο μας να έχει ισχυρά κίνητρα για να συνεργαστεί ώστε τα αποτελέσματα να είναι όσον το δυνατό καλύτερα. Έτσι χρησιμοποιούμε ελκυστικότατες λιχουδιές, συναρπαστικά παιγνίδια κλπ ,επιλέον του ‘επαίνου (και όχι αντ΄αυτού).
Είναι ‘μύθος’ ότι η
χρήση της τροφής ως μέσο εκπαίδευσης
θα κάνει το σκυλί να δουλεύει μόνο για
τροφή ή ότι θα πρέπει να έχουμε πάντα
το Clicker και την τροφή μαζί μας. Αν κάποιος
γνωρίζει ,είναι πολύ εύκολο για να
αποφύγει και τα δύο ανωτέρω … προβλήματα.
Αντάμειψε το σκυλί, μην το ‘λαδώνεις’. Εάν χρησιμοποιείς την τροφή ως δώλομα , απόφυγέ το γρήγορα. Μην κρατάτε την τροφή (ορατή) όταν ζητάτε απο το σκυλί να κάνει κάτι. Προσωπικά έχω τις λιχουδιές σε ένα πιατάκι κάπου ψηλά ή σε ένα σακουλάκι στην τσέπη μου. Η τροφή ή το παιγνίδι πρέπει να παρουσιάζοντε (δίνοντε) μόνον αφού το σκυλί έχει εκτελέσει την εντολή.
Μόλις η συμπεριφορά ονομαστεί (πχ. κάτσε, έλα κλπ.) και το σκυλί εκτελεί πρόθυμα και με ακρίβεια, άρχισε να ελατώνεις την χρήση του Clicker χρησιμοποιόντας αντ΄αυτού μια λέξη επαίνου (πχ Μπάβο, ωραία κλπ). Η λέξη έπαινος δεν είναι τόσο ακριβής,χαρακτηριστική και ουδέτερη (χωρίς συναισθηματική φώρτιση) αλλά σ΄αυτό το επίπεδο το σκυλί γνωρίζει ήδη για πιο λόγο επαινείται (αμείβεται). Θεωρείστε το ‘Μπράβο’ σαν ‘σημειωτή επαίνου’ (event/praise marker) που πληροφορεί το σκυλί ότι έκανε κάτι που πρόκειται να ανταμειφτεί.
Αφού λοιπόν χρησιμοποιήτε
τώρα τον έπαινο (Μπάβο κλπ) αρχίστε να
εναλλάσετε το είδος της ανταμοιβής.
Την μια φορά δίνετε τροφή ,την άλλη
κάποιο παιγνίδι ,την επόμενη κάποιο
χάδι.Σιγά – σιγά θα μπορέσετε να βασίζεστε
όλο και περοσσότερο στον προφορικό
έπαινο. Εάν διαπιστώσετε σε κάποιο
στάδιο ότι το σκυλί δεν εκτελεί αρκετά
πιστά τις εντολές επανέλθετε πάλι σε
πρωτεύοντες (φυσικούς) ενισχυτές όπως
οι λιχουδιές και τα αγαπημένα του
παιγνίδια και αρχίστε να …σβύνετε την
χρήση τους ακόμη πιο σταδιακά. Σκοπός
μας είναι η απουσία της τροφής να κάνει
το σκύλο πιο πρόθυμο, να προσπαθεί με
περισσότερο ζήλο παρά να χαλαρώσει και
να εγκαταλείψει την προσπάθεια.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω
το Clicker για να εκπαιδεύσω το σκυλί μου
σε διάφορα αθλήματα σκύλων όπως
ιχνηλασίας, μορφολογίας(conformation),
επιδεξιότητας (agility) κλπ;
Βεβαίως. Η εκπαίδευση με το Clicker χρησιμοποιήτε επιτυχώς σε όλα τα είδη των δραστηριοτήτων με σκυλιά ,συμπεριλαμβανομένου της Αγωνιστικής Υπακοής (Competitive Obedience), Επιδεξιότητας (Agility), Ιχμηλασίας (Tracking), Flyball, Dog Dancing και σε πολλά άλλα. Τα σκυλιά υπακούν με ακρίβεια και το κυριότερο με μεγάλο ενθουσιασμό που μπορούν να συμετέχουν σ΄αυτές τις δραστηριότητες (άλλωστε πιο λόγος υπάρχει να συμετέχουν εάν δεν χαίροντε;).
Βεβαίως.Η ομορφιά και η χρησιμότητα της μεδόδου με το Clicker είναι ότι δουλεύει με όλα τα ζώα.Γενικώς τα προβληματα συμπεριφοράς επιλύοντε ως ακολούθως:
Εντοπίζουμε τους παράγοντες και τις συνθήκες που προκαλούν το πρόβλημα.
Προνοούμε ,διαμορφώνοντας τις συνθήκες έτσι, ώστε η ανεπιθήμητη συμπεριφορά να μην προκαλείται και συνεπώς να μην ενισχύετε χωρίς την θέλησή μας.
Επιλέγουμε και εκπαιδεύουμε μια εναλλακτική και αντίθετη συμπεριφορά με την ανεπιθύμητη.
Εκπαιδεύουμε την καινούρια (επιθυμητή συμπεριφορά) σε ελεγχόμενο περιβάλλον , ξεκινόντας από τα εύκολα και σταδιακά αυξάνουμε τον βαθμό δυσκολίας.
H StarDogs διαθέτει όλα τα απαραίτητα (βιβλιογραφία, clickers κλπ.) που χρειάζεται κάποιος και εφαρμόζει εδώ και καιρό αυτή την εκπληκτική μέθοδο εκπαίδευση ζώων στην Ελλάδα. Τα στελέχη της έχουν εκπαιδευτή σε επαγγελματικά σεμινάρια στις ΗΠΑ και έχουν θητεύσει δίπλα σε παγκοσμίου αναγνώρισης εκπαιδευτές.. Με την πείρα τους , τις επιστημονικά τεκμηριομένες γνώσεις τους, και την αγάπη τους για τα ζώα σας καθοδηγούν στο πως μπορείτε να κτήσετε μια υπέροχη σχέση με το σκυλί σας που να βασίζετε στην αγάπη και στον σεβασμό. ↑back
Το ΚΟYΤΑΒΙ σας μασάει για να ανακουφίσει το στρές του, να καταπραΰνει τον πόνο στα καινούρια του ούλα και να βοηθήσει στην αντικατάσταση των δοντιών του (από κουταβίσια σε δόντια ενήλικα).
Το ΕΝΗΛΙΚΟ σκυλί σας αναπτύσσει και διατηρεί δυνατούς μύες στα σαγόνια του και συχνά μασάει όταν πάσχει από ανία και μοναξιά.
Το ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟ σκυλί σας είναι σε ηλικία που οι ασθένειες δοντιών είναι πιο συχνές και χρησιμοποιεί το μάσημα για ανακούφιση και καθαρισμό.
Προμηθευτείτε την ειδική μπάλα του StarDogs που βοηθάει στο ξεπέρασμα του ανεπιθύμητου μασήματος και κρατάει το κουτάβι σας μακριά από το χαλί, καναπέ , παπούτσια κ.λ.π.v↑back
Το να αρέσουν τα κόκαλα στα σκυλιά είναι απολύτως φυσιολογικό. Αλλά να δαγκώνουν τα αφεντικά τους είναι ανεπιθύμητο και απαράδεκτο.
Σας παραθέτω μια άσκηση που μπορεί να ,μετριάσει /προλάβει ή /και να θεραπεύσει αυτό το πρόβλημα επιθετικότητας
2. Ενώ τρώει, περπατήστε χαλαρά, έξω από την ακτίνα αντίδρασής του έτσι ώστε να μην νοιώσει ότι απειλείται, και ρίξτε προς το μέρος του κάτι πολύ νόστιμο (π.χ. κομμάτια κοτόπουλου)
3. Σταδιακά ρίξτε τις λιχουδιές πλησιέστερα προς το σκυλί, περπατώντας ήρεμα, σαν να μην τρέχει τίποτα. Μην πλησιάστε πολύ κοντά.Σταδιακά και εφόσον το σκυλί δεν δείχνει σημάδια ενόχλησης μειώστε την κρίσιμη απόσταση έτσι ώστε τελικά (μπορεί να πάρει μέρες, βδομάδες) να μπορείτε να ρίχνετε τις λιχουδιές μέσα στο φαγητό του σκυλιού.
Αν έχετε κάνει την άσκηση σωστά (αργά, σταδιακά, πολύ καλές λιχουδιές, κ.λ.π.) , ίσως φτάσετε στο επιθυμητό σημείο που το σκυλί να "καλωσορίζει" το πλησίασμά σας.
4. Αφού δουλέψετε το 3 για πολλές ημέρες και με μεγάλη προσοχή και υπομονή, θα προσπαθούσα να πλησιάσω περισσότερο στο σκυλί (ίσως και να το χάιδευα).
5. Μετά πάρτε στο χέρι σας το μπολ του φαγητού για λίγο και θα προσθέστε πεντανόστιμες λιχουδιές και θα ξανατοποθετείστε το στο έδαφος για το σκυλί να φάει. Επαναλάβετε την άσκηση πριν από κάθε γεύμα.
6. Τελικά σηκώστε το μπολ και αμέσως δώστε το πίσω στο σκυλί ή θα το ανταλλάξτε το με κάτι πολύ πιο νόστιμο από το φαγητό του. Μάθετε στο σκυλί να αφήνει πράγματα, να οπισθοχωρεί και να σας αφήνει να παίρνετε εσείς αντικείμενα που του αρέσουν.
7. Μην το παρακάνετε και μην προχωράτε σε επόμενα βήματα αν δεν έχετε δουλέψει πολύ καλά τα προηγούμενα. Αν δεν νοιώθετε έτοιμος για μια τέτοια άσκηση, καλέσετε έναν εκπαιδευτή να σας βοηθήσει. Θυμηθείτε ότι η ασφάλεια όλων είναι το πιο σημαντικό πράγμα. ↑back
2. «Τα αρσενικά σκυλιά μόνο σηκώνουν το πόδι τους για να ουρήσουν και τα θηλυκά ουρούν μόνον καθιστά». Αυτός ο κανόνας είναι γενικά σωστός. Ωστόσο, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές κατά άτομο στον τρόπο ούρησης τόσο των αρσενικών όσο και των θηλυκών. Τα αρσενικά μπορεί να καθίσουν για να ουρήσουν και μερικά θηλυκά σηκώνουν το πόδι τους. Αν το αρσενικό σκυλί σας δεν σηκώνει το πόδι του και το θηλυκό δεν κάθεται για να ουρήσει, δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Είναι απλά μια φυσιολογική διαφορά.
3. «Η στείρωση ενός αρσενικού γάτου ή σκύλου αφαιρεί τη διάθεσή του να ζευγαρώσει με θηλυκό». Η στείρωση ελαττώνει σημαντικά την σεξουαλική επιθυμία των περισσότερων αρσενικών γάτων και σκύλων, όμως, δεν την εξαλείφει τελείως σε όλα τα αρσενικά. Σε μια εργαστηριακή μελέτη γάτων, ανακαλύφθηκε ότι κάποια στειρωμένα αρσενικά συνέχιζαν να προσπαθούν να φλερτάρουν και να ζευγαρώσουν με θηλυκές μέχρι και για διάστημα δυο χρόνων μετά την εγχείρηση. Η στείρωση αφαιρεί ολοκληρωτικά την ικανότητα του ζώου να παράγει απογόνους.
4. «Δεν μπορείς να διδάξεις καινούρια πράγματα σε έναν μεγάλο σε ηλικία σκύλο». Η ηλικία δεν αποτελεί εμπόδιο στο να μάθετε στα σκυλιά (ή τις γάτες ή και τους ανθρώπους) καινούρια πράγματα. Είναι αλήθεια ότι τα πράγματα που έχουμε μάθει στο παρελθόν μπορούν να μπερδευτούν με τα καινούρια πράγματα που μαθαίνουμε. Καθώς τα μεγαλύτερα σε ηλικία σκυλιά έχουν συχνά μάθει περισσότερα πράγματα από ότι τα νεαρότερα σε ηλικία, πιθανόν να μαθαίνουν με πιο αργούς ρυθμούς απ’ ότι τα νεαρά κουτάβια, το μυαλό των οποίων δεν είναι τόσο γεμάτο από άλλα πράγματα. Η εκπαίδευση των μεγαλύτερων σε ηλικία σκυλιών μπορεί να πάρει περισσότερο χρόνο και υπομονή από ότι αυτή των νεαρότερων ζώων.
Ερώτηση:
Το σκυλί μου είναι ένα Λάμπραντορ , 3 ετών, που είναι αρκετά ήρεμος το περισσότερο καιρό. Περιπτωσιακά , δείχνει ακόμα συμπεριφορά έφηβου, χοροπηδώντας εδώ και εκεί, κάτι που το βρίσκω όμορφο. Είναι πολύ καλή στο "Έλα" και μου αρέσει που την βλέπω να χαίρεται να έρχεται σε μένα. Γράφω για να ρωτήσω κατά πόσο υπάρχουν σήματα (του σώματος) που μπορώ να χρησιμοποιήσω για να τις πω ότι το εκτιμώ που έρχεται. Και θα ήθελα τη συμβουλή στο τι να κάνω στη περίπτωση που δεν έρθει όταν την φωνάξω.- Λέσλυ
Απάντηση:
Κατά την διάρκεια του "Έλα", επαινέστε το σκυλί σας με χαρούμενη φωνή από τη στιγμή που στρίβει και κατευθύνεται τρέχοντας προς το μέρος σας. Δεν υπάρχει ανάγκη να κάνετε κάποιες ιδιαίτερες κινήσεις. Κανονικός έπαινος και η χρήση νόστιμων λιχουδιών κάπου - κάπου (αφού ήδη γνωρίζει το Έλα)- θα επιβράβευα ιδιαίτερα τις γρήγορες ανταποκρίσεις. Επίσης , γυρίστε λίγο το σώμα σας και κινηθείτε προς την αντίθετη κατεύθυνση (απομακρυνόμενη από το σκυλί). ¨Όσο πιο γρήγορη είναι η κίνηση , τόσο πιο γρήγορα θα τρέξει το σκυλί κοντά σας. Μετά αρχίστε να χρησιμοποιείτε όλα τα ανωτέρω μπερδεμένα (πότε το ένα πότε το άλλο).
Στην περίπτωση που την φωνάξετε και δεν έρθει, όπως όταν μυρίζει κάτι, περιμένετε λιγάκι μέχρι να "χάσει το ενδιαφέρον της" για την μυρωδιά και φωνάξτε την μετά (όταν έχετε καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας). Αν για κάποιο λόγο, ΠΡΕΠΕΙ να υπακούσει εκείνη τη στιγμή, και αυτή είναι βυθισμένη στις δουλειές της, τότε βαδίστε χαλαρά ως το σκυλί και βάλτε της το λουρί. Μην την μαλώσετε. Θυμηθείτε ότι ποτέ δεν πρέπει να νευριάζετε μαζί της όταν δεν έρχεται και μην κάνετε κάτι δυσάρεστο στο σκυλί. Αν συνδυάσει το 'Έλα" με κάτι δυσάρεστο από σας, αυτό μπορεί να χειροτερέψει τα πράγματα και το σκυλί όχι μόνον να μην έρχεται όταν το φωνάζετε αλλά και να χάσει την εμπιστοσύνη του σε σας. Αν έχετε ακόμη δυσκολία με το ¨Έλα , παίξτε λίγο θέατρο με το σκυλί σας. Φωνάξτε το , κάντε θόρυβο να σας κοιτάξει και τη στιγμή που σας κοιτάξει τρέξτε σαν τρελός προς στην άλλη κατεύθυνση. Λίγα σκυλιά στο κόσμο μπορούν να αντισταθούν στο να παίξουν κυνηγητό με το γονιό τους (το σκυλί να κυνηγάει εσάς και όχι αντιστρόφως (αντίστροφη ψυχολογία). Δώστε της μια λιχουδιά ή ένα παιχνίδι όταν σας φτάσει, παίξτε λίγο τρελά.
Το να ανταλλάσσουμε ιδέες πάνω σε κάτι που αγαπάμε βοηθάει όλους να μαθαίνουμε μιας και έχουμε διαφορετικές εμπειρίες.
Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάτι που με βοήθησε πολύ να καταλάβω μερικά πράγματα κατά την διάρκεια της επαγγελματικής μου ενασχόλησης με τα σκυλιά.
Πάντοτε έφερνα τα κουτάβια μου (από τη 12 βδομάδα) σε επαφή με άλλα μικρά , μεγάλα και διαφορετικά σκυλιά. Επίσης είχαν την δυνατότητα να γνωρίσουν και τους ιδιοκτήτες των κουταβιών. Πιο σημαντικό ήταν ότι τα κουτάβια μάθαιναν ότι η παρουσία άλλων σκυλιών και ανθρώπων σήμαινε ...γλέντι (ευχάριστες εμπειρίες, μεζεδάκια, παιχνίδια κ.λ.π.).
Απαραίτητες ήταν και βασικές ασκησούλες (κάτσε, έλα, δίπλα κ.λ.π.). Μάθαιναν πως το να μου δίνουν τη προσοχή τους ήταν κάτι που τους το "πλήρωνα" με υπέροχα μεζεδάκια, πως το να έρθουν κοντά μου σήμαινε ότι κάποιο υπέροχο παιχνίδι θα ξεπήδαγε ως δια μαγείας από την τσέπη μου. Έμαθαν πως να δέχονται το άγγιγμα από περαστικούς / αγνώστους, πως να μου δίνουν τα ποδαράκια τους για έλεγχο, πως να δέχονται την χτένα και το φίμωτρο. Έμαθαν ότι άνθρωποι και σκυλιά μπορούν να συνηπάρχουν και να περνούν όλοι καλά.
Όλα τα παραπάνω είμαι σίγουρος ότι συνέβαλαν τα μέγιστα ώστε τα σκυλιά μου να μεγαλώνουν ισορροποιημένα, καλοπροαίρετα και ευκολοεκπαιδεύσιμα.
Αυτό σήμαινε μεγαλύτερο μοίρασμα μαζί τους, όμορφες βόλτες και διακοπές, μηδέν ατυχήματα, καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους μας και εξαιρετική βοήθεια στη επαγγελματική μου σταδιοδρομία. Με έμαθαν πως μέσα από την έγκαιρη καθοδήγηση και κοινωνικοποίηση ο κόσμος τους φαίνεται παράδεισος και δεν υπάρχει λόγος και χώρος για σκυλοκαυγάδες, φοβίες και επιθετικότητα.
Λάβετε μέρος στις δραστηριότητες για κουτάβια που διοργανώνει το StarDogs Positive Training. Μην περιμένετε να ξεπηδήσουν τα προβλήματα και εκ των υστέρων να ...τρέχετε και να μην φτάνετε. Δώστε τους αυτό που χρειάζονται στην κατάλληλη ηλικία.
Τις προάλλες είχα βγει στο δασάκι με τη Morgana για τη συνηθισμένη μας βόλτα. Εκεί είδα μια κυρία με το σκυλάκι της, η οποία προσπαθούσε να το κάνει να κάτσει. Την παρατηρούσα πολύ ώρα καθώς έσπρωχνε το σκυλάκι της προς το έδαφος και του έλεγε συνέχεια «κάτσε κάτω». Το σκυλάκι είχε κατεβάσει τα αφτιά του και προσπαθούσε με ήρεμο τρόπο να ξεφύγει από την πίεση του χεριού της.
Πραγματικά, σκέφτηκα πως εμείς οι άνθρωποι νομίζουμε ότι τα ζώα καταλαβαίνουν ή πρέπει να καταλαβαίνουν μια εντολή μας, χωρίς όμως να σκεφτόμαστε ότι δεν μιλάνε τη γλώσσα μας και ότι οι εντολές που θέλουμε εμείς να ακούνε, είναι συχνά διαφορετικές από αυτές που εκείνα κάνουν στην καθημερινότητα τους.
Και πολλές φορές,
επιμένουμε με λάθος τρόπο, ασκώντας
πίεση ή ακόμα και φωνάζοντας, πιστεύοντας
έτσι ότι θα τα κάνουμε να υπακούσουν.
Οι λέξεις / εντολές για
τα σκυλιά, δεν έχουν καμία σημασία.
Για να αποκτήσουν, θα
πρέπει εμείς να μπούμε στη διαδικασία
να τις συνδέσουμε με την ανάλογη
συμπεριφορά. Και αυτό επιτυγχάνετε
καλύτερα όταν το κάνουμε με θετικό
τρόπο, έτσι ώστε το σκυλάκι να δει ότι
κερδίζει κάνοντας αυτό που θέλουμε και
όχι ότι καταπονείται ή αναγκάζεται.
Οι περισσότεροι άνθρωποι,
συνηθίζουν να φωνάζουν στα σκυλιά τους
την εντολή, να χρησιμοποιούν πολλές
λέξεις ή ακόμα και διαφορετικές λέξεις
για την ίδια εντολή και πολλές φορές
όταν δεν έχουν ανταπόκριση καταφεύγουν
στην τιμωρία, ακόμα και στην χρήση βίας!
Τα αποτελέσματα φυσικά
και με αυτό τον τρόπο δεν είναι τα
επιθυμητά ή ακόμα και να υπακούσει ο
σκύλος στην εντολή, θα είναι για
περιορισμένο χρόνο και θα το κάνει με
«κρύα καρδιά». Μετά το σκυλί
κινδυνεύει να χαρακτηριστεί «ανυπάκουο»
ακόμα και «παλιοχαρακτήρας»…
Καλό είναι να μην μιλάμε
πολύ στα σκυλιά μας, να μην τα μπερδεύουμε
με λέξεις / εντολές που για εκείνα δεν
σημαίνουν κάτι. Ας είμαστε πιο συγκεκριμένοι
στο τι θέλουμε να κάνει το σκυλάκι μας
και ας ακολουθούμε πάντα τον θετικό
τρόπο. Εάν αντιμετωπίζουμε προβλήματα,
σημαίνει ότι δεν καθοδηγούμε σωστά
εμείς τα σκυλιά μας, στο να καταλάβουν
τι ακριβώς θέλουμε να κάνουν εκείνη τη
στιγμή.
Η βοήθεια και η καθοδήγηση
του εκπαιδευτή, βοηθά στο να γίνουν τα
πράγματα πιο ξεκάθαρα και κατανοητά
για εμάς και τα σκυλιά μας. Βοηθά επίσης
στο να αποφύγουμε λάθη και να κάνουμε
πιο ισχυρή τη σχέση μας με το τετράποδο
φίλο μας.
Είναι προτιμότερο λοιπόν, να εκπαιδεύουμε σωστά και με συνέπεια το σκύλο μας παρά να διορθώνουμε προβλήματα που προέκυψαν από λάθος χειρισμούς μας!
“Do it the positive way!!!”